Recenzja książki Dzika kaczka : dramat w pięciu aktach

Ludzki dom to ludzki świat.

@Little_Lotte@Little_Lotte · 2020-05-23
Eye in Eye Edvard Munch (1894)


Pierwszy „romantyczny” okres twórczości Ibsena był ściśle związany z powstaniem narodowo-patriotycznym, którego Norwegia doświadczyła w połowie XIX wieku. W centrum jego prac znajdował się wówczas problem świadomości norweskiego społeczeństwa na temat własnej tożsamości. Ibsen ubrał bohaterów swoich sztuk w kostiumy z historycznej przeszłości i obdarzał romantycznymi namiętnościami. W tym czasie znaczący wpływ na niego miały skandynawskie sagi, norweski folklor i literatura romantyzmu.

Drugi etap, który naukowcy nazywają „przejściowym”, odznaczał się sztukami w których świadkiem była odmowa przez Ibsena uprzednio zaakceptowanych romantycznych ideałów i rosnące zainteresowanie samo zrozumieniem człowieka. Bohaterowie ówczesnych sztuk albo próbowali zrozumieć ich istotę, albo wręcz przeciwnie, wyróżniali się osobistym „amorfizmem”, brakiem wewnętrznego rdzenia

Najprawdopodobniej tak nazwano „nowy dramat”, ponieważ kontrastował on z tradycją - w tym przypadku epigonistyczny i stylizowany burżuazyjny gust romantyzmu, estetyki „dobrze wykonanych” lub ogólnie zabawnych sztuk. W porównaniu z repertuarem melodramatycznym teatru francuskiego z połowy XIX wieku. „Nowy dramat” jest nie tylko aktualny, uwypukla nowe typy społeczne, ale także podkreśla dramatyczną naturę ludzkiej egzystencji. W warunkach gwałtownego poszerzania horyzontów wiedzy, najnowszych odkryć w biologii, medycynie i psychologii, osoba w świadomości publicznej stopniowo traciła dawną niezależność aktywnej i niezależnej „jednostki”, okazała się być całkowicie połączona nie tylko przez otoczenie, ale także przez siebie, swoje nawyki i wewnętrzny komfort. Stąd obecność w „nowym dramacie” ostrego moralnego i filozoficznego konfliktu między „kłamstwem” a „prawdą”, bytem i świadomością, myślą i czynem, czasem realizowanym w formie dramatu codziennego, psychologicznego, a czasem symbolicznego.

W każdym z dramatów Ibsen przedstawiał nam bohaterów, którzy są bliżej przyszłości, tych, na których sam autor mógł polegać w swoim dążeniu do przodu. W sztuce „Dzika kaczka” z 1884 r. Ibsen chce walczyć inną bronią: musi przedstawiać bezwartościowych ludzi, bezwartościowe zainteresowania ukryte za głośnymi przemówieniami. Dramat obnaża „wszystko albo nic”, który jest w stanie zniszczyć stare, ale nie może dać niczego w zamian za biedną, opuszczoną duchowo osobę.

Bohaterowie sztuki, starzec Ekdal i jego syn Hjalmar stracili orientację życiową: praca budzi w nich obrzydzenie i starają się zastąpić zniesmaczone codzienne życie grą: na poddaszu stoją choinki - to jest las. Mieszkają tam kury i, co najważniejsze, dzika kaczka, która została ranna i nie może już latać. Były żołnierz, który zabił wiele prawdziwych niedźwiedzi w przeszłości, stary Ekdal i jego syn, fotograf, który mówi wszystkim, że pracuje nad genialnym wynalazkiem, ale tak naprawdę bawi się, idzie na polowanie w tym lesie. Wszystkie prace fotograficzne wykonuje jego żona.

Kiedy córka Hjalmara, Hedvig, czyta o „otchłani morza”, wydaje jej się, że to strych. Czytelnik wodzi jednak związek między strychem - otchłanią morza - a życiem starego Ekdala i Hjalmara pochłoniętych przez bezczynność, czczą gadaniną i fantazjowaniem, tak samo, jak odmęt morski pochłania postrzeloną dziką kaczkę.

Kiedy Gregers Werle stawia im wysokie wymagania moralne, chce, by oczyścił swoją rodzinę z kłamstwa, prowadzi to tylko do cierpienia zarówno Hjalmara, jak i jego żony, a przede wszystkim ich córki. Prawda, wkraczając w życie tych słabych ludzi, nie jest w stanie zapewnić im szczęścia, ponieważ ich życie, podobnie jak życie całego społeczeństwa, opiera się na kłamstwach.

W sztuce jest jedna osoba, której nie dotknęła przepaść egzystencji filistyńskiej - dziewczyna, nastolatka, Hedvig. Zabija się, by udowodnić ojcu swoją miłość do niego. To jedyny przejaw duchowej wielkości w sztuce.

Sztuka jest głęboko pesymistyczna. Ludzie w niej są żałośni. Autor nie ma nadziei na ich przebudzenie.

«Dzika kaczka» cała utkana z symbolów. To i sama dzika kaczka, symbolizująca rozkład osobowości Ekdala i Hjalmara, i odmęt morski, zabrała kiedyś kaczkę, a teraz ojca i syna.

Ibsen, zdając sobie sprawę, że „Dzika Kaczka” różni się od tych stworzonych wcześniej, napisał: „Ta nowa sztuka jest w pewnym sensie wyjątkowa w mojej dramatycznej pracy; sposób rozwijania pomysłu różni się pod wieloma względami od poprzedniego ... Ponadto myślę, że „Dzika Kaczka” może przenieść niektórych naszych młodych dramatopisarzy na nowe ścieżki… ”. „Nowe sposoby”, nowe „sposoby rozwijania idei”, przede wszystkim w obfitości symboli i znaczących szczegółów, a także w tym, że główną uwagę przywiązuje się do duchowego ubóstwa, a nie duchowego bogactwa.
Ocena @Little_Lotte:
{}{}{}{}{}{}{}{}{}{}
Książka Dzika kaczka : dramat w pięciu aktach
6 wydań
Dzika kaczka : dramat w pięciu aktach
Henrik Ibsen
{}10/10
Komentarze
@jatymyoni
@jatymyoni · 1 dzień temu
Dziękuję za Muncha. Przyznaję się, nie lubię czytać sztuk, wolę je oglądać.
{}× 1
@Little_Lotte
@Little_Lotte · 1 dzień temu
@jatymyoni Proszę :)Moim zdaniem scena to jedyne miejsce, gdzie szuka prezentuje się w pełnej krasie i pokazuje prawdziwe oblicze. Jednak zawsze byłam ciekawa literatury skandynawskiej, właśnie od takiej XIX- wiecznej strony. Podobno teatr Żeromskiego w Kielcach wystawia/wystawiał. Jest też słuchowisko radiowe, z 1965 roku, na podstawie dramatu Henrika Ibsena (1828-1906) z 1884. (o ile ludzie słuchają jeszcze). Jedna kaczka a tyle możliwości.

{}× 1
@jatymyoni
@jatymyoni · około 17 godzin temu
Też lubię prozę skandynawską. Ciekawą pozycją jest Marii Kuncewiczowej "Fantasia alla polacca" Co prawda jest to o Stanisławie Przybyszewskim, ale dużo miejsca zajmuje opowieść o bohemie berlińskiej i przyjaźni z Munchem. Munch wielokrotnie portretował wybrankę Przybyszewskiego.
Ibsena dawno temu oglądałam dawno temu w Teatrze Telewizji. Teraz znalazłam, że można z literatury skandynawskiej zobaczyć "Norę" i "Eryka XIV"
{}× 1
@Little_Lotte
@Little_Lotte · około 11 godzin temu
@jatymyoni Aż sobie sprawdziłam kiedy Pani Maria przyszła na świat. I wszystko jasne, wiadomo dlaczego propozycja jest ciekawa. Wybranka Przybyszewskiego miała taki typ urody, że idealnie pasowała do dzieł Muncha. Cieszę się, bo sądziłam że Ibsen to w ogóle zapomniany artysta. Byłoby szkoda.
{}

Pozostałe recenzje @Little_Lotte

Książka Golem

Powieść «Golem» G. Meyrinka (1915) jest napisana w gatunku „powieści okultystycznej”, i bezpośrednio odpowiada popula...

Książka Król się bawi

@Obrazek Victor Hugo francuski pisarz, poeta, przedstawiciel romantycznego ruchu literackiego. Jego prace obejmują pra...

Nowe recenzje

Książka Sąd ostateczny

"Próba zrealizowania nieba na ziemi kończy się zawsze wyprodukowaniem piekła." Karl Popper Anna Klejzerowicz " Sąd Ost...

Książka Na tropie Anny

"Na tropie Anny" Aleksandra Kowalska "Smutek…" Z uczuć znam jedynie smutek smutek znam zbyt dobrze smutek zamieszkał w...

Książka Outsider

Zachowaj czujność Oczy szeroko miej otwarte Otwarty umysł Zachowaj także Bo wokół nas nieznane rzeczy Bo między nami ci...

{}