Recenzja książki Klara i słońce

[Recenzja] Klara i słońce - Kazuo Ishiguro

Autor: @Paskud ·4 minuty
2021-05-12 Skomentuj 2 Polubienia



Wstęp


Na wstępie muszę zaznaczyć, że nie czytałem żadnych innych książek Kazuo Ishiguro. W poniższej recenzji nie znajdziecie więc porównań do jego poprzednich dzieł. Oznacza to, że nie będę w stanie ocenić czy wypada lepiej czy gorzej na ich tle, ani nie będę w stanie powiedzieć Wam czy zawiera ona wątki bądź motywy poruszane już wcześniej.
Po Klarę i słońce sięgnąłem, ponieważ reklamowana była jako książka fantasy autorstwa człowieka, który dostał Nagrodę Nobla za całokształt swojej twórczości. Nie mogłem więc sobie odmówić sprawdzenia, jak wygląda fantastyka w wykonaniu noblisty. Zwłaszcza, że fantastyka pióra laureata nagrody bookera okazała się bardzo ciekawym doświadczeniem.

Fizyczne atrybuty książki

Książka wydana jest w ładny i estetyczny sposób. Papier jest dobrej jakości a okładka została wykonana porządnie. Jednocześnie na okładce przedstawiona jest wklęsła imitacja okna przez które widać słońce - co jest świetnym nawiązaniem do treści książki, i należy się za to duży plus.

Recenzja

Trudno jest odpowiedzieć na pytanie, o czym ta książka właściwie jest. Jestem przekonany, że takie było założenie autora od samego początku.

Warstwa fabularna powieści to opowieść o sztucznej inteligencji stworzonej w celu dotrzymania ludziom towarzystwa. Dokładniej zaś, w celu przyjaźni i opieki nad dziećmi i nastolatkami których rodzice kupią SP - sztucznych przyjaciół - takich jak Klara, główna bohaterka powieści. To właśnie z jej perspektywy poznajemy wydarzenia, innych bohaterów, i świat przedstawiony.

Jest to istotny zgrzyt jeżeli chodzi o budowanie świata. Z jednej strony Klara jest zaawansowanym androidem zdolnym do podejmowania autonomicznych decyzji i skutecznej opieki nad dziećmi, z drugiej zaś jest przedstawiona jako postać bardzo naiwna i nie posiadająca wiedzy o otaczającym ją świecie.
Nikt kto ceni własne dzieci nie powierzyłby opieki nad nimi komuś takiemu. Nie da się sensownie, w ramach świata, wytłumaczyć tego rozdźwięku.

Da się to jednak zrobić jeżeli przyjmiemy, że Klara ma być tylko wehikułem za pomocą którego autor chce przekazać nam obserwacje o ludziach, świecie, i temu podobnych górnolotnych hasłach. Problem w tym, że obserwacje Klary są trywialne. Nie ma miejsca na głębsze przemyślenia o naturze ludzkiej ani na żaden inny temat. Nie zrobią one wrażenia na nikim kto posiada jakiekolwiek, nawet bardzo skromne, życiowe doświadczenie. Jest to najbardziej rozczarowujący element powieści. Jako wysoko rozwinięta sztuczna inteligencja Klara powinna być w stanie dość szybko dojść do głębokich, przemyślanych wniosków które normalnym ludziom zabierają całe lata, może nawet dekady. Nie robi tego jednak, jak już wspomniałem, przez co jej zamierzona naiwność i brak wiedzy o świecie są zmarnowane, a fabularne zgrzytnięcie które ten fakt wywołał staje się przez to bardziej widoczne.

Wątek dotyczący opieki nad i przyjaźni z Josie - dzieckiem powierzonym opiece Klary - jest poprowadzony zgrabnie i wiarygodnie. Problem jednak w tym, że to co w zamyśle miało uchodzić za zwroty akcji okazuje się wyjątkowo przewidywalne i nie jest zaskakujące. Podobnie wygląda sprawa z przedstawionymi w książce postaciami - teoretycznie są od siebie różne i posiadają własne motywacje. Jednak w momencie w którym domyślimy się czego fabuła ma dotyczyć szybko okazują się nieważne, a ich poczynania przestają mieć jakiekolwiek znaczenie. Nawet dobrze rozpisane dialogi nie ratują sytuacji - a szkoda.

Czytanie tej książki przypomina trochę oglądanie filmu na podstawie tekstu który już wcześniej znaliśmy. Może niektóre szczegóły się nie zgadzają, ale główne punkty programu z pewnością zostaną zaliczone.

Drugą warstwą powieści są przemyślenia i obserwacje autora na temat samotności, utraty i przemijania oraz tego co jesteśmy w stanie zrobić żeby przezwyciężyć te uczucia lub je od siebie odsunąć. Pojawia się też wątek ludzkiego serca - jako czynnika który sprawia, że człowiek jako jednostka jest wyjątkowy i niepodrabialny. Ta warstwa jest naprawdę rewelacyjna. Niesie ze sobą emocjonalny ładunek podany w sposób cichy i spokojny który pozostaje przy tym niemożliwy do zignorowania. To właśnie ten element sprawia, że chcemy jednak książkę przeczytać do końca. Szkoda, że otacza go tyle mocno średniego bagażu.


W całej recenzji do tej pory nie wspomniałem o świecie przedstawionym - a jest to dystopia w której dzieci modyfikuje się genetycznie. Nie wspomniałem o słońcu - które rzekomo jest na tyle ważne żeby pojawić się w tytule. Nie opisałem postaci drugoplanowych. Ba, książka zawiera w sobie nawet pewne, niewielkie, elementy filozoficzne które pominąłem.
Zrobiłem tak dlatego, że stanowią one tylko dekorację. Cała książka, choć krótka, to właściwie wymówka żeby podzielić się z czytelnikiem tą drugą warstwą powieści.

Dlatego nie ma sensu rozpisywać się nad tymi wszystkimi rzeczami - bo w perspektywie całej książki są one zupełnie bez znaczenia. Co jednocześnie jest smutne, bo czyni książkę słabszą jako powieść, ale też pozytywne, bo nie rozwadnia niepotrzebnie jej treści i przekazu.


Podsumowując więc - Klara i słońce to dobra książka. Nie jest w moich oczach wybitna, nie jest też specjalnie wymagająca. Nie mam jednak wątpliwości, że znajdzie się duże grono osób które uznają wymienione przeze mnie wady za zalety, a samej książce wystawią znacznie wyższą ocenę niż ja to zrobiłem. I będę rozumiał ich wybór.
Z perspektywy jednak kogoś, kto po opisie spodziewał się czegoś więcej, i to lepiej zrobionego, ocena pięć, może sześć, na dziesięć to maksimum, które można tej książce przyznać. Odwiedźcie jednak biblioteki lub targi książki,r i tam zapatrzywszy się w tę pozycję dajcie znać czy zgadzacie się ze mną. Nie zapomnijcie przy tym powiedzieć, z jakiej perspektywy na książkę patrzycie.


Moja ocena:

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Klara i słońce
2 wydania
Klara i słońce
Kazuo Ishiguro
7.3/10
Jedna z najbardziej wyczekiwanych książek 2021 roku. Pierwsza powieść Kazuo Ishigury opublikowana po tym, jak w 2017 roku otrzymał Nagrodę Nobla. Historia, w której słychać echa jego wcześniejs...
Komentarze
Klara i słońce
2 wydania
Klara i słońce
Kazuo Ishiguro
7.3/10
Jedna z najbardziej wyczekiwanych książek 2021 roku. Pierwsza powieść Kazuo Ishigury opublikowana po tym, jak w 2017 roku otrzymał Nagrodę Nobla. Historia, w której słychać echa jego wcześniejs...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Zobacz inne recenzje

Najnowsza książka noblisty dzieje się w bliżej nieokreślonej przyszłości i zaczyna się bardzo intrygująco. Oto narratorką jest Klara, robot dysponujący sztuczną inteligencją, którego przeznaczeniem j...

@almos @almos

Książka z myślącym i czującym androidem w roli narratora w naturalny sposób prowadzi czytelnika do rozważań o tym, czym jest prawdziwe człowieczeństwo, jak je zdefiniować, gdzie postawić granicę - i ...

@Airain @Airain

Pozostałe recenzje @Paskud

Cena milczenia
Bo wiecie, hehe, RUCHAŃSKO

Już czujecie pewne zażenowanie. A to dopiero początek. Przypominam, że czytacie zaledwie recenzję, marne echo i liche odbicie żenady, gburowatości i prostactwa, które au...

Recenzja książki Cena milczenia
Czarny Lampart, Czerwony Wilk
[Recenzja] Czarny lampart, czerwony wilk

@YouTube Wstęp Na wstępie muszę zaznaczyć, że nagroda Bookera nic dla mnie nie znaczy. Tym samym autor który ją otrzymał również nie znajdował się w obszarze moich ...

Recenzja książki Czarny Lampart, Czerwony Wilk

Nowe recenzje

Mózg szczęśliwych ludzi. Jak pokonać lęki i czerpać radość z życia?
Mózg szczęśliwych ludzi, czyli trochę o stanach...
@Aleksandra_99:

Nigdy nie myślałam, że będę zaczytywać się w poradnikach. W ostatnim czasie, choć odrobinę sceptyczna zaczęłam po nie s...

Recenzja książki Mózg szczęśliwych ludzi. Jak pokonać lęki i czerpać radość z życia?
Pielęgniarka
Życie pisze najdziwniejsze scenariusze
@jorja:

Gdy trafiłam na książkę J. A. Corrigan nie przyciągnęła mnie ani okładka, ani sama Autorka, o której usłyszałam po raz ...

Recenzja książki Pielęgniarka
Głodnemu trup na myśli
Odchudzanie bywa zabójcze
@evelinajach...:

W Wykrotowicach, w ośrodku zwanym Dom Odchudzającej Sytości pojawiły się dwie „polskie Amerykanki”. Zuzanna i Idalia. K...

Recenzja książki Głodnemu trup na myśli
O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2022 nakanapie.pl