Mgnienia. Opowieści z lat 1918-1920

Witold Bereś, Krzysztof Burnetko
4 /10
Ocena 4 na 10 możliwych
Na podstawie 1 oceny kanapowicza
Mgnienia. Opowieści z lat 1918-1920
Popraw tę książkę | Dodaj inne wydanie
4 /10
Ocena 4 na 10 możliwych
Na podstawie 1 oceny kanapowicza

Opis

11 listopada 1918 r. Polska odzyskuje niepodległość. Tego samego dnia w Compiègne zostaje podpisany rozejm pieczętujący klęskę Cesarstwa Niemieckiego w Wielkiej Wojnie. To fascynujący szkic historyczny o tym przełomowym dla dziejów Polski i Europy okresie, którego bohaterami są wizjonerzy nowego świata i przedstawiciele starego porządku, agenci tajni i jawni, spiskowcy, mężowie stanu i lokalni politycy, artyści i żołnierze, postaci wybitne i zwykli ludzie. Są tu i wielka polityka, i normalne życie, a osią tej opowieści o budowie Niepodległej są sprawy zaboru najrzadziej opisywanego – pruskiego.
Od autorów /7

Dramatis Personae

oraz miejsca i przedmioty tej opowieści /11

Prolog. Lipiec-sierpień 1920 /23

Część i apatia

1918. Styczeń / 51

NOWY JORK. – Kochanie, to będzie wielki rok! – mówi Paderewski do żony /51

MAGDEBURG. Stubenhaus to pokaźny, piętrowy, zbity z drewnianych bali dom / 55

BERLIN. Hotel „Adlon”, samo serce miasta / 58

POZNAŃ. W pierwszą niedzielę nowego roku rodzina Nogajów /62

WASZYNGTON. Płk House pisze notatkę dla prezydenta Wilsona /65

KRAKÓW, Krupnicza 9, elegancki apartament państwa Bobrzyńskich /66

WASZYNGTON. Woodrow Wilson przemawia na Kapitolu /70

NOWY JORK. Kto wie, czy najbardziej zachwycony mową Wilsona nie jest Paderewski /73

MONACHIUM. Hofbrauhaus am Platzl to miejsce legendarne /76

SMOGULEC, północ Prowincji Poznańskiej, majątek nieopodal Kcyni / 79

MONACHIUM. Przybyszewski, siedząc nad golonką, wspomina czasy biedy /84

POZNAŃ. Trzech braci dywaguje o wydawanym przez siebie magazynie „Zdrój” /85

MONACHIUM. Przybyszewski z satysfakcją sięga po swój wydrukowany tekst /90

ZURYCH. Hotel „Schwert”. Tu zatrzymywali się Casanova, Mozart, Goethe czy Hugo /91

NOWOSIELICA, wieś na Ukrainie w obwodzie płoskirowskim /94

ZURYCH. W hotelu „Schwert” czeka już na Kesslera nowy gość /97

BOBRUJSK, ostatnie dni stycznia /98

1918. Luty /102

POZNAŃ. Karol Rzepecki, blisko pięćdziesięcioletni, zażywny mężczyzna, lubi podkreślać swoją polskość /102

WARSZAWA. Maria Dąbrowska budzi się nagle w środku nocy /104

BERLIN. Auswärtiges Amt, Ministerstwo Spraw Zagranicznych przy Wilhelmstrasse /108

KRAKÓW. Pani Zofia Bobrzyńska, obywatelka miasta Krakowa /110

CICHINICZE. Ciemny, ponury świt 14 lutego 1918 roku. Wioska, właściwie dwór /114

POZNAŃ. Mieszkanie Nogajów przy Dolnej Wildzie, ranek /116

RARAŃCZA. Bronisław Kamiński, chłop spod Śremu, siedzi w wilgotnym okopie /117

KRAKÓW. Poniedziałkowy ranek 18 lutego jest nadzwyczaj mroźny /120

POZNAŃ. Środek nocy, luty 1918, strych nad muzeum archeologicznym Mielżyńskich /123

WARSZAWA. – Tak, oburzające, co zrobiono w Brześciu – mruczy Wojciech Kossak /125

POZNAŃ. Wincenty Wierzejewski jest z siebie dumny: ukrywa się i cały czas spiskuje /131

WARSZAWA. Maria Dąbrowska radośnie rzuca „Kurierek” na stolik /135

POZNAŃ. Nad ranem, po kilku dniach od zakończenia druku ulotek /136

KRASNYJ BIERIEG to zapuszczona wieś pod Bobrujskiem, ale kolej żelazna tu dociera /139

POZNAŃ. Comiesięczne zebranie Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych /146

1918. Marzec /152

KRAKÓW. Gabinet profesora Bobrzyńskiego. Profesor śmieje się cicho… /152

BERNO. Neuerkirchestrasse. Kessler podnosi z namaszczeniem kieliszek Bordeaux /156

BOBRUJSK. Świat wstrzymuje oddech na wieść o pokoju państw centralnych z bolszewikami /162

WARSZAWA. W porze późnego drugiego śniadania Dąbrowska wychodzi na spacer /165

MAGDEBURG. Komendant czyta „Magdeburgische Zeitung” z irytacją /169

1918. Kwiecień /172

BERLIN. Harry Kessler po raz pierwszy zjawił się we wschodniej Europie jesienią 1915 roku /172

WARSZAWA. Jeszcze niedawno Dąbrowska ledwie mogła zaakceptować ustępstwa na wschodzie /173

NIEMIRÓW pod Winnicą, Ukraina /174

NIAGARA-ON-THE-LAKE. Podchorąży Skarżyński, potomek wielkopolskich chłopów /177

KIJÓW. Bolesław Długoszowski herbu Wieniawa, osobisty adiutant Komendanta i człek barwny /178

1918. Maj /182

POZNAŃ. Franciszek Nogaj trafia do służby w armii Jego Cesarskiej Mości Wilhelma /182

POZNAŃ. W padającym śniegu i deszczu Arkady Fiedler wysiada na Kaiserbahnhof /107

BOBRUJSK. Generał Dowbor-Muśnicki kapituluje wobec Niemców /183

WARSZAWA. Maria Dąbrowska martwi się o braci służących u Dowbora /191

BOBRUJSK. Fiasko buntu – pułkownik Barthel musi uciekać /192

WARSZAWA. Spiskowiec Wierzejewski na fałszywych papierach przyjeżdża do miasta /194

1918. Czerwiec /200

POZNAŃ. Uwolnienie Stanisława Nogaja z więzienia zaplanowano na 12 w nocy /200

WARSZAWA. Maria Dąbrowska tęskni za braćmi /202

POZNAŃ. Główna kwatera POW Zaboru Pruskiego /202

MURMAŃSK. Podchorąży Eugeniusz Małaczewski przechadza się po tutejszym targu /204

1918. Lipiec /207

MOSKWA. Podwórko Łubianki, siedziby CzeKa. To miejsce wygląda naprawdę nieciekawie /207

BERLIN. Harry Kessler patrzy na pierwszą stronę „Berliner Tageblatt” /211

POZNAŃ. Jest duszny, gorący, letni dzień, tuż przed burzą /217

1918. Sierpień /220

WASZYNGTON. Tutaj lato zawsze jest okropne /220

SPA, Belgia. Ludendorff, budząc się w piątek rano, wie, że to już koniec wojny /221

POZNAŃ. Franciszek Nogaj już od trzech miesięcy służy w armii niemieckiej /222

NOWY JORK. Na nabrzeżu Manhattan Cruise Terminal /224

BERLIN. Pod koniec sierpnia jest jasne, że klęska Rzeszy na zachodzie jest nieunikniona /226

CAMBRAI. Front zachodni: Salem Aleikum, cigarety tajemne /227

1918. wrzesień /230

MOSKWA. Początek września jest tutaj zawsze koszmarem /230

WASZYNGTON. Roman Dmowski zgłasza się na wartowni Białego Domu /234

ZAKOPANE. Stefan Żeromski na werandzie „Jordanówki” nanosi ostatnie poprawki /235

BOSTON, Massachusetts. Gościem na lunchu u państwa House’ów jest Mr Dmowski /241

POZNAŃ. Uliczny narożnik, dwie kamienice i jeden przechodni strych /242

Część II Chaos

1918. Październik /247

POZNAŃ. Franciszek Nogaj czyta „Posener Neueste Nachrichten” /247

BERNO. Ambasador Rzeszy w Szwajcarii załamany siedzi przy wygaszonym kominku /250

NANCY we wschodniej Francji nad rzeką Meurthe to główne miasto Lotaryngii /254

WARSZAWA. „Rada Regencyjna do narodu polskiego!” /256

WASZYNGTON. Dmowski zbiera się do powrotu do Europy /257

WARSZAWA. Maria Dąbrowska budzi się nad ranem i szybko siada przy stoliku /258

ZAKOPANE. Tu niepodległościowy przewrót zaczyna się w niedzielę /259

BERNO. Harry von Kessler i potworny ból głowy /261

PUSZCZYKOWO. Nie lecznica garnizonu, ale lazaret /263

BERNO. Kessler z wściekłością czyta o wystąpieniu Korfantego w Reichstagu /265

KRAKÓW. Dwunastoletni Karol Estreicher ucieka ze szkoły /266

MAGDEBURG. Świt jest zimny, mglisty i ponury /267

KRAKÓW. Prof. Stanisław Estreicher łapie syna Karola na wagarach /270

1918. Listopad /277

BERLIN. Rankiem Kessler wbiega do MSZ /277

MAGDEBURG. Spiskowcy czekają na sygnał odbicia Piłsudskiego /282

KILONIA. Zbuntowane załogi liniowców wywieszają czerwone sztandary /283

ZAKOPANE. 5 listopada Stefan Żeromski w imieniu Republiki Zakopiańskiej /284

LUBLIN. Czarny mercedes stoi na pustej, podlubelskiej drodze /286

MAGDEBURG. Przychodzi telegram, aby uwolnić Piłsudskiego /291

COMPIÈGNE. Niemieccy parlamentariusze przybywają do wsi Rethondes w północnej Francji /292

SPA, Belgia. Wilhelm Hohenzollern, z łaski Bożej cesarz niemiecki, król Prus, margrabia Brandenburgii itd. /293

MAGDEBURG. Delegacja niemiecka siada do rokowań /294

BERLIN. Piłsudski skarży się, że nie ma broni za pasem /296

COMPIÈGNE. Jeszcze koło popołudnia 9 listopada we Francji trwa pat /298

POZNAŃ. Wszędzie, gdzie stacjonują niemieckie wojska, trwa rewolucyjny chaos /298


BERLIN. Anhalter Bahnhof, dworzec kolei dalekobieżnej /299

POZNAŃ. Franciszek Nogaj wychodzi z domu wcześnie rano /300

WARSZAWA. W niedzielę 10 listopada rano jest pogoda pod psem /302

POZNAŃ. Z każdego okna zamku cesarskiego widać morze głów /303

WARSZAWA. Pensjonat zamienia się w centrum dowodzenia komendanta Piłsudskiego /305

POZNAŃ. Popołudnie 10 listopada. Panna Kulebianka z centrali telefonicznej… /307

WARSZAWA. Józef Gabriel Jęczkowiak jest już w Warszawie /308

POZNAŃ. Karol Rzepecki uważnie sprawdza tekst odezwy do mieszkańców Poznania /309

OSTRÓW WIELKOPOLSKI. Kiedy dociera tu wieść u ucieczce cesarza Wilhelma… /310

WARSZAWA. Piłsudski jest już w Warszawie od dwunastu godzin /311

COMPIÈGNE. Jest piąta nad ranem – negocjujący Niemcy są już wykończeni /311

WARSZAWA. Zabłąkany niemiecki feldfebel / 312

WARSZAWA. 11 listopada komendant Piłsudski wstaje wcześnie /314

PARYŻ. O jedenastej 11 listopada wchodzi rozejm na wszystkich frontach Wielkiej Wojny /316

WARSZAWA. U Lubomirskich na Frascati goście narzekają /317

LUBLIN. Tysiące lublinian demonstrują za rządem Daszyńskiego /317

BERLIN. Popołudniowe dodatki specjalne gazet oddają fatalne nastroje /318

PRZEMYŚL. Porucznik Stanisław Małagowski stoi na przednim pokładzie pociągu /319

WARSZAWA. Po zawieszeniu broni gubernator Warszawy i Królestwa

Polskiego jest załamany /321

POZNAŃ. Podporucznik Paluch melduje się przed Wojciechem Korfantym /323

WARSZAWA. Piłsudski po spotkaniu w siedzibie Soldatenratu /324

POZNAŃ. Akcja braci Nogajów /329

WARSZAWA. Wieczorem Hutten-Czapski idzie na Frascati /330

POZNAŃ. Władysław Seyda to mężczyzna potężnej postury /331

KASAMA, Rodezja. Rano 13 listopada kończy się ostatnia bitwa Wielkiej Wojny /333

POZNAŃ. Około południa na Stary Rynek wchodzi umundurowana kolumna wojskowa / 334

POZNAŃ. Korfanty przemawia z trybuny na placu Wilhelmowskim /336

WARSZAWA. Od wczesnego przedpołudnia nie zamykają się drzwi do komendanta Piłsudskiego /339

POZNAŃ. Jest już noc, gdy Stanisław Nogaj prowadzi grupę przez miasto /340

WARSZAWA. Piłsudski rozwiązuje POW w Królestwie Polskim /340

MIĘDZYRZEC. Małe miasteczko koło Białej Podlaskiej, na północnym wschodzie Królestwa /341

WARSZAWA. Dla Piłsudskiego masakra w Międzyrzecu to złowróżbny znak /343

LWÓW. Na placu przed budynkiem neogotyckiego dworca kolejowego /345

POZNAŃ. Steffen Blankertz, niemiecki sierżant pochodzący z Wuppertalu /348

WARSZAWA. Wojciech Kossak zbiega po schodach hotelu „Bristol” /349

BERLIN. W listopadowe popołudnie Przybyszewski spotyka się z Jerzym Hulewiczem /353

WARSZAWA. W 88. rocznicę wybuchu powstania listopadowego /355

WARSZAWA. „Pod Picadorem” na Nowym Świecie /358

SMOGULEC, Wielkopolska. Ostatni dzień epoki /361

WARSZAWA. Rozkwitały pąki białych róż… /362

1918. Grudzień /365

POZNAŃ, Sala Lamberta, 3 grudnia. Głos ma Władysław Seyda /365

POZNAŃ, posterunek POW Zaboru Pruskiego przy Świętym Marcinie /367

POZNAŃ, Sala Lamberta. Zofia Sokolnicka wchodzi do wielkopolskiego rządu /369

POZNAŃ, ulica Głogowska, przed drzwiami Niemca, niejakiego Sturma /370

BREST. W piątek mgła otulająca ten bretoński port akurat się rozpłynęła /371

WARSZAWA. Poseł pełnomocny Rzeszy Niemieckiej hrabia Kessler dyskretnie opuszcza Polskę /374

POZNAŃ, ranek 25 grudnia. NRL zapowiada na afiszach przyjazd Paderewskiego! /374

WARSZAWA. Prasa donosi o armii Hallera /375

GDAŃSK. Paderewski wybiega na pokład okrętu /375

POZNAŃ, Dolna Wilda. Franciszek Nogaj, jak przystało na młodego człeka, śpi długo 377

ROGOŹNO, stacja kolejowa. Paderewski czeka w drodze do Poznania /378

POZNAŃ, wieczorem pod „Bazarem” /379

POZNAŃ. Apartament Paderewskiego /387

POZNAŃ. W nocy „Bazar” zapełnia się polskimi żołnierzami /403

POZNAŃ, Fort Grolman. Kompania Wierzejewskiego staje się regularną jednostką wojskową /413

POZNAŃ, kasyno. Stanisław Nogaj czyta o zabiciu Niemca Blankertza /413

POZNAŃ, 30 grudnia. Paderewski w „Bazarze” /413

MROCZA, północna Wielkopolska, 31 grudnia /414

Część III Wiosna

1919. Styczeń /421

POZNAŃ, „Bazar”. Tuż po północy Paderewski wyjeżdża /421

OSTRÓW WIELKOPOLSKI. Ten węzeł kolejowy od świtu nowego roku leży w granicach Polski /421

NAKŁO. W trzaskającym mrozie mieszkańcy czytają obwieszczenie /422

WARSZAWA Państwo Dąbrowscy biegną do Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych w centrum Warszawy /426

POZNAŃ. Wojciech Korfanty w niedzielę, tuż po południowej mszy świętej… /427

WARSZAWA. Podekscytowana Dąbrowska biegiem wraca do domu /430

NAKŁO. W południe do „Hotelu Cesarskiego” wkraczają niemieccy oficerowie /432

ŁAWICA pod Poznaniem. Franciszek Nogaj kryje się wraz ze swoją kompanią /435

WARSZAWA. W belwederskim gabinecie naczelnik Piłsudski musi zapalić kolejnego papierosa /437

ŚLESIN. Wycofane spod Mroczy oddziały Heimatschutzu psują krew Polakom / 441

WERSAL. 18 stycznia 1919 roku do podparyskiego Wersalu zjeżdżają wielcy tego świata / 442

KARWINA NAD OLZĄ. Kiedy górnicy z Karwiny zaczynają szychtę… /443

WARSZAWA. Przed Belweder zajeżdżają kolejne samochody i dorożki /444

WERSAL. Dla Woodrowa Wilsona celem nr 1 jest powołanie Ligi Narodów /447

POZNAŃ. Niedzielny ranek pierwszych wyborów jest paskudny /449

WARSZAWA. Maria Dąbrowska rozumie to doskonale: ta data przejdzie do historii /452

WERSAL. Rada Dziesięciu pierwszy raz zbiera się 29 stycznia /457

1919. Luty /461

LWÓW. Gabriela Zapolska cierpi w willi „Skiz” na Łyczakowie /461

TREWIR, to niewielkie miasteczko, jedno z najstarszych w Niemczech /462

KCYNIA. 21 lutego oddział Nogajów wyjeżdża na front nakielski /464

1919. Marzec /467

POZNAŃ. Sytuacja oblężonego Lwowa nie ulega zmianie /467

PARYŻ. Roman Dmowski zły jak osa wraca z dzielnicy Pigalle /469

SĄDOWA WISZNIA. Szeregowy Musielak, poznaniak, biegnie w rozpoznaniu /474

WARSZAWA. Są wieści od brata Marii Dąbrowskiej /475

SĄDOWA WISZNIA. Szeregowy Musielak z kompanii porucznika Wierzejewskiego /476

1919. Kwiecień /478

WARSZAWA. Podziemia Galerii Luxemburga, Senatorska 29 /478

WIELKOPOLSKIE LESZNO. To pierwszy od miesięcy pociąg, który przejeżdża granicę z Niemcami /479

WARSZAWA. Hotel „Bristol” zamknął dziś swe podwoje dla przypadkowych gości /480

WERSAL. Niemcy pod eskortą docierają do hotelu /482

WILNO. Wiosna na wschodnich krańcach Rzeczypospolitej wybucha jak bomba /484

1919. Maj /492

WARSZAWA. Zimny maj /492

POZNAŃ. Dla Wielkopolan ważny czas /492

PARYŻ. Stanisław Kozicki widzi, że alianci nie idą na rękę Polakom /494

WARSZAWA. Wolne, kwitnące miasto? Nie dla wszystkich /496

1919. Czerwiec /500

WARSZAWA. Stanisław Baczyński doskonale wygląda w mundurze Wojska Polskiego /500

PARYŻ. Grupa alianckich oficerów w nocy nanosi ostatnie poprawki na mapy /503

POZNAŃ. Czerwcowe wieczory są upalne, ale Karol Rzepecki jednak siedzi w biurze /506

WERSAL. Dziś Galeria Lustrzana pałacu wersalskiego jest najważniejszym miejscem na świecie /508

WARSZAWA. Starszy brat Dąbrowskiej, Stanisław, wraca z niewoli bolszewickiej /511

KREUZ. Zmęczony długą podróżą Przybyszewski z nadzieją patrzy przez okno w korytarzu pociągu /512

Epilog /515

Podziękowania /525
Coś na deser do czytania /527
Indeks osób /535

Data wydania: 2020
ISBN: 978-83-7768-255-5, 9788377682555
Wydawnictwo: Miejskie
Kategoria: Historia Polski
Stron: 552
dodana przez: pebro

Autor

Witold Bereś
Urodzony 6 maja 1960 roku w Polsce (Bytom)
Polski dziennikarz, autor książek oraz scenarzysta, reżyser i producent filmowy.

Pozostałe książki:

Kapuściński: Nie ogarniam świata Szramy. Jak psychosystem niszczy nasze dzieci Bóg śpi Nasza historia. 20 lat RP.pl Trupy Polskie Edelman. Życie. Do końca Marek Edelman. Życie Po prostu Marek Edelman: Bóg śpi Andrzej Wajda. Podejrzany Anioły w Krakowie Bohater z cienia. Kazik Ratajzer Mgnienia. Opowieści z lat 1918-1920 Pilchu. Na rogu Wiślnej i Hożej Tischner Życie w opowieściach Tischner. Podróż Zaraza. Lekcja nieprzerobiona Andrzej i Krystyna. Późne obowiązki Bartoszewski. Droga Duchowny niepokorny Generał Kiszczak mówi... prawie wszystko... Krąg Turowicza List do Marka Edelmana. Za wolność wczoraj i dziś Okińczyc, wileński autorytet Trzecia Rzeczpospolita od płota do płota czyli Zoszczenko wiecznie żywy Ze szczytów do NATO
Wszystkie książki Witold Bereś

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Moja Biblioteczka

Już przeczytana? Jak ją oceniasz?

Recenzje

Czy ja dobrze widzę, że znasz książkę Mgnienia. Opowieści z lat 1918-1920? Koniecznie daj znać, co o niej myślisz w recenzji!
️ Napisz pierwszą recenzje

Moja opinia o książce

Opinie i dyskusje

@pebro
2023-05-21
4 /10
Przeczytane

Czytając nie wiadomo, fikcja czy dokument. Brak solidnej bibliografii tego nie ułatwia. Rzeczywiście są to mgnienia, przeskoki z dziejów patriotycznych na skandale obyczajowe. Można trafić na długie fragmenty zerżnięte żywcem wikipedii np. s. 126, 162), zapewne takich kwiatków jest więcej. Ma się wrażenie, że autorzy pozbierali fragmenty wszystkiego, co im wpadło w ręce z lat 1918-1920 i wcześniejszych, podzielili na fragmenty i ułożyli mniej więcej chronologicznie.
Plusem jest to, że książka porusza problematykę Powstania Wielkopolskiego, nie słusznie zapomnianego przez wielu.

| link |

Cytaty z książki

O nie! Książka Mgnienia. Opowieści z lat 1918-1920. czuje się pominięta, bo nikt nie dodał jeszcze do niej cytatu. Może jej pomożesz i dodasz jakiś?
Dodaj cytat
© 2007 - 2024 nakanapie.pl