Irena Krzywicka

Irena Krzywicka

Autorka 11 czytelników
Obserwuj
8.3 /10
6 ocen z 3 książek,
przez 5 kanapowiczów
Irena Krzywicka z domu Goldberg (ur. 28 maja 1899 w Jenisiejsku, zm. 12 lipca 1994 w Bures-sur-Yvette) – polska feministyczna pisarka, publicystka i tłumaczka. Współpracowniczka Tadeusza Boya-Żeleńskiego, propagowała świadome macierzyństwo, antykoncepcję i edukację seksualną. Urodziła się w polskiej rodzinie żydowskiej (lewicowej inteligencji), jej ojciec Stanisław Goldberg był znanym działaczem socjalistycznym, zesłanym na Syberię (gdzie urodziła się Irena). Ojciec na zesłaniu zaraził się gruźlicą i wkrótce po powrocie na ziemie polskie zmarł. Irenę wychowywała matka (dentystka i wielbicielka literatury polskiej) w duchu racjonalizmu i tolerancji. Ukończyła szkołę średnią, a następnie w 1922 polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, napisanej pracy doktorskiej nie obroniła (na skutek konfliktu z promotorem). W czasie studiów opublikowała swój pierwszy esej Kiść bzu. W 1923 wyszła za mąż "z przyjaźni" za Jerzego Krzywickiego, syna socjologa i rzecznika praw kobiet Ludwika Krzywickiego. Razem z mężem zdecydowała o otwartym charakterze ich związku i niedługo po ślubie wyjechała na Korsykę z kochankiem. Mimo notorycznej niewierności szanowała i ceniła swojego męża oraz dążyła do utrzymania tego małżeństwa, które oceniała jako udane. Urodziła synów Piotra i Andrzeja. Była autorką kilku powieści, tłumaczyła m.in. utwory H.G. Wellsa, Frischa (Homo Faber) i Dürrenmatta, popularyzowała w Polsce twórczość Marcela Prousta. Przełomem okazała się dla niej współpraca z Boyem-Żeleńskim, w którym zakochała się. Ten pozamałżeński głośny związek a także wspólna z kochankiem działalność na rzecz upowszechnienia edukacji seksualnej i kontroli urodzeń, uczyniły z Krzywickiej najbardziej znaną działaczkę feministyczną okresu przedwojennego; była skandalistką świadomie poruszającą drażliwe kwestie aborcji, seksualności kobiet i homoseksualizmu. Była przeciwniczką monogamii i głosiła wolność seksualną dla kobiet (taką samą, jaką tradycyjnie mieli mężczyźni), domagała się też polepszenia warunków życia więźniów, aby ograniczyć rozwój dewiacji. Głosiła tolerancję dla homoseksualizmu, który określała jako "odwrócenie instynktu płciowego", w swojej istocie zupełnie naturalnego (tzw. "mańkut płciowy"). Domagała się legalizacji aborcji, aby zlikwidować groźne dla życia kobiet "podziemie aborcyjne". Wspólnie z Boyem-Żeleńskim otworzyła w Warszawie klinikę, w której udzielała bezpłatnych porad dotyczących świadomego macierzyństwa; założyła dodatek do "Wiadomości Literackich" pt. "Życie Świadome", który propagował edukację seksualną i w którym publikowali tacy pisarze jak m.in. Zofia Nałkowska, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Wanda Melcer. Była obiektem ataków ze strony środowisk prawicowych, które zarzucały jej "szkodzenie narodowi", atakowali ją także znani pisarze liberalni, tacy jak Jan Lechoń, Maria Dąbrowska i Jarosław Iwaszkiewicz, którzy protestowali przeciwko dominacji kwestii seksualnych w jej twórczości. Podczas wojny i okupacji Krzywicka musiała ukrywać się pod innym nazwiskiem, ponieważ znajdowała się na liście osób przeznaczonych przez nazistów do zamordowania. Współpracowała z AK, straciła najbliższe osoby: męża (prawdopodobnie zginął w Katyniu lub, według innych źródeł, w Dergaczach koło Charkowa[1]), kochanka (zamordowanego we Lwowie) oraz syna Piotra. W 1963 wyjechała za synem Andrzejem z Polski, najpierw do Szwajcarii a później do Francji i nigdy już nie wróciła do Polski (mieszkała pod Paryżem, najdłużej w Bures-sur-Yvette, gdzie też zmarła). W 1992 opublikowała swoją ostatnią i najbardziej popularną (do dzisiaj pojawiło się 5 wydań) książkę autobiograficzną Wyznania gorszycielki.

Książki (8)

Sortowanie:
Książka Wichura i trzciny
Wichura i trzciny
Irena Krzywicka
{}10/10
Książka Pierwsza krew
Pierwsza krew
Jack Schaefer, Irena Krzywicka
Pierwsza krew to opowieść o budzącej się seksualności nastolatków. Adam, Krzyś i Jasia muszą samotnie zmagać się z tajemnicami swych dojrzewających ciał, które stawiają ich na bolesnej granicy między ...
Książka Teraz się nie umiera
Teraz się nie umiera
Irena Krzywicka
Teraz się nie umiera - to słowa jednej z bohaterek książki, wypowiedziane tuż po wojnie. Kobieta, do której są skierowane, chce zapomnieć o koszmarze, wrócić do normalnego życia. Nie zdoła. Tego, co ...
Książka Wielcy i niewielcy
Wielcy i niewielcy
Irena Krzywicka
"Myślę, że tylko wówczas przeszłość będzie żywa i zrozumiała dla nowych pokoleń, gdy zamiast gołych nazwisk, ogólników i drętwej mowy pokaże się im ludzi" - pisze Irena Krzywicka w jednym ze wspomnień...
Książka Wyznania gorszycielki
3 wydania
Wyznania gorszycielki
Irena Krzywicka
{}9/10
Irena Krzywicka (1899-1994), barwna, skandalizująca postać przedwojennej Warszawy. Orędowniczka wyzwolonej kobiecości. Autorka „Pierwszej krwi”, przyjaciółka Boya-Żeleńskiego. Jej książki i artykuły, ...
Książka Sąd idzie
Sąd idzie
Irena Krzywicka
{}6/10
Styczeń 1998 - Pierwsze po wojnie wydanie (I wyd. 1935) sprawozdań sądowych, poświęconych głośnym procesom lat trzydziestych (m. in. sprawa Gorgonowej), które autorka "na gorąco" publikowała w "Wiadom...
Książka Kredą na tablicy
2 wydania
Kredą na tablicy
Marian Brandys, Julian Tuwim, Jan Parandowski, Hanna Mortkowicz-Olczakowa ...
Podtytuł: Wspomnienia z lat szkolnych to zbiór opowiadań z lat młodzieńczych znanych polskich autorów. Zawiera m.in.: Marian Brandys - Śmierć Don Juana Bohdan Czeszko - Profile cieni Stanisław Rysz...
Książka O miłości. Listy pisarzy polskich od Adama Mickiewicza do Marka Hłaski
O miłości. Listy pisarzy polskich od Adama Mickiewicza do Marka Hłaski
Henryk Sienkiewicz, Władysław Broniewski, Cyprian Kamil Norwid, Marek Hłasko ...
W tej bogato ilustrowanej i znakomicie udokumentowanej książce czytelnik znajdzie sześćdziesiąt listów najbardziej znanych polskich pisarzy- od Adama Mickiewicza do Marka Hłaski- wśród nich publikowa...

Komentarze

Serie i Cykle

Cytaty Irena Krzywicka

{} Dodaj pierwszy cytat!
O nas Kontakt Pomoc Polityka prywatności Regulamin
© 2020 nakanapie.pl
Zrobione z {} na Pradze Południe