Jakub Deml

Jakub Deml

Autor 2 czytelników
Obserwuj
Deml Jakub, 1878–1963, poeta i prozaik czeski. Ukończył seminarium duchowne w Brnie, w 1902 otrzymał święcenia kapłańskie. Pisać zaczął w latach gimnazjalnych. Niekonwencjonalne rozumienie roli księdza i równie niekonwencjonalna twórczość pisarska były przyczyną wielu zatargów Demla z duchowną zwierzchnością. Ważną rolę w jego życiu odegrały kobiety: Eliška Weisenbergowa, żona fabrykanta i matka trojga dzieci, która stała się inspiracją kilku jego utworów, przede wszystkim poematu prozą "Miriam" (1916); pisarka Pavla Kytlicová, która pozostała z nim do swojej śmierci w 1932. Poeta, który od 1922 mieszkał w swym rodzinnym Tasovie, w 1931 poznał hrabiego Sweerts Sporcka; nieodwzajemnione uczucie do jego córki Katarzyny odbiło się echem w kilku utworach Demla, m.in. w jego prozie "Zapomnuté swetlo (1934, Zapomniane światło), najlepszej chyba jego książce. W 1935 Deml poznał osiemnastoletnią wówczas Marię Rosę Junovą, która zrezygnowała dla niego dla ze studiów i przez dwadzieścia cztery lata prowadziła mu dom, pomagając też w działalności wydawniczej (Deml większość swoich dzieł publikował własnym sumptem, w niewielkim nakładzie). Choć poeta nigdy nie utożsamiał się z ideologią nazizmu, w l. 30. w jego twórczości pojawiły się ataki na masarykowską demokrację, a także akcenty antysemickie. Po wojnie wysunięto przeciwko niemu oskarżenie o kolaborację z okupantem, jednakże, głównie dzięki interwencji Nezvala, Demlowi udało się uniknąć więzienia. Po puczu komunistycznym w lutym 1948 obowiązywał zakaz publikacji jego dzieł; w późniejszym czasie bardzo rzadko je wznawiano. Obfita twórczość Demla jest niezwykle różnorodna pod względem gatunkowym, tematycznym i stylistycznym. Jako pisarz debiutował esejem "Slovo k Otčenáši Františka Bilka" (1904, Słowo o Modlitwie Pańskiej Franciszka Bilka). Utworami z tomu wierszy i poematów prozą "Natantur lumina" (1907) zainaugurował wizjonerski, oniryczny nurt swego pisarstwa, którego szczytowymi osiągnięciami były tomy opowiadań "Hrad smrti" (1912, Zamek śmierci) i "Tanec smrti" (1914, Taniec śmierci). Do mrocznej części twórczości Demla należy też tom "Česno" (1924, Oko ula). Z tymi utworami kontrastuje nasycony światłem i ciepłem tom poetyckiej prozy "Moji přátelé" (1913, Moi przyjaciele); ten nurt kontynuują trzy książki z 1926: "Mohyla" (Mogiła), "Tepna" (Tętnica) i "Hlas mluvi k Slovu" (Głos mówi do Słowa). Tom "Rosnička" (1912, Rzekotka) otworzył w twórczości Demla cykl utworów o charakterze dziennika; czołowe miejsce zajmują w nim dwudziestosześciotomowe "Slépeje" (1917–1941, Ślady). Do ważnych dokonań pisarza należą też dwa teksty wspomnieniowe: "Mé svedectvi o Otokaru Březinovi" (1931, Moje świadectwo o Otokarze Březinie) oraz "Smrt Pavli Kytlicové" (1932, Śmierć Pavli Kytlicovej). Ostatnim wielkim utworem Demla jest napisany w 1951, po odwiedzinach w komunistycznym obozie koncentracyjnym dla duchownych, "Podzimni sen" (wyd. 1984, Jesienny sen). Niektórzy uznają Demla przede wszystkim za przedstawiciela nurtu katolickiego w literaturze czeskiej, inni za prekursora i reprezentanta nadrealizmu, jeszcze inni za ekspresjonistę. Nieliczne utwory Demla przekładali na polski m.in. L. Engelking, A.S. Jagodziński, A. Piotrowski. opr. Leszek Engelking Żródło: "LEKSYKON PISARZY ŚWIATA XX WIEKU", Fundacja "Literatura Światowa" Po polsku ukazała się jedna powieść Jakuba Demla, "Zapomniane światło" [Zapomenuté svétlo] — w tłumaczeniu Andrzeja Czcibora-Piotrowskiego — wydana nakładem Czarnego [Wołowiec 2000]. Fotografia pochodzi ze strony www.deml.cz — zeskanowa z książki Jiří Olič "Čtení o Jakubu Demlovi" (Olomouc, Votobia 1993).

Książki (5)

Sortowanie:
Książka Zapomniane światło
2 wydania
Zapomniane światło
Jakub Deml
Książka Czescy symboliści, dekadenci, anarchiści przełomu XIX i XX wieku
Czescy symboliści, dekadenci, anarchiści przełomu XIX i XX wieku
Jakub Deml, Jan Opolský, Emanuel z Lešehradu, Jiří Mahen ...
Seria: Biblioteka Narodowa: Seria II
Wybór poezji czeskich dekadentów przełomu XIX i XX wieku opracowany i opatrzony wstępem przez Jacka Balucha, wydany przez Ossolineum w serii Biblioteki Narodowej.
Książka Carissime, kde se touláte? Dopisy Jakuba Demla příteli Josefu Ševčíkovi do Babic
Carissime, kde se touláte? Dopisy Jakuba Demla příteli Josefu Ševčíkovi do Babic
Jakub Deml
Deml pisywał mial wielu przyjaciół i znajomych wśród znaczących osób czeskiej literatury i sztuki - pisywał do Březiny, Bílka, Šaldy, Neumanna, Weinera, Durycha, Nezvala, Holana... Ale miał też szerze...
Książka Czas i śmierć. Antologia czeskich opowiadań grozy z XIX i początków XX wieku.
Czas i śmierć. Antologia czeskich opowiadań grozy z XIX i początków XX wieku.
Jiri Kolar, Jakub Arbes, Joe Hloucha, Josef Müldner ...
Zawartość zbioru: Wprowadzenie I. "...pod naporem mroku..." - Josef Jiří Kolár: "Pod Czerwonym Smokiem" - Jakub Arbes: Tęczowy punkcik nad głową - Joe Hloucha: Głowa bonzy - Josef Müldner: Piotr...
Książka Kronika městečka Tasova
Kronika městečka Tasova
Jakub Deml
Faksymile ręcznie pisanej kroniki rodzinnego miasta ks.Demla, pisanej w latach 1922-1927.

Komentarze

Serie i Cykle

Cytaty Jakub Deml

{} Dodaj pierwszy cytat!
O nas Kontakt Pomoc Polityka prywatności Regulamin
© 2020 nakanapie.pl
Zrobione z {} na Pradze Południe