Recenzja książki Lem. Życie nie z tej ziemi

Biografia w wersji light

Autor: @almos ·2 minuty
2020-10-25 1 komentarz 21 Polubień
Biografia Orlińskiego, to lekko napisana, nastawiona na młodego czytelnika, historia życia jednego z największych myślicieli XX wieku. Świadomie nie używam zwrotu 'twórca science-fiction' bo sam mistrz od takiej etykietki się odżegnywał.

Zaczyna Orliński od beztroskiego dzieciństwa i młodości we Lwowie, zaś o II wojnie światowej pisze mało. Szkoda, bo to było dla Lema doświadczenie kluczowe, przeżył wtedy dwie okupacje, cudem ocalał przed śmiercią, przez lata żył jak zaszczute zwierzę. Takie graniczne doświadczenia naznaczają człowieka na całe życie, podobnie było z Lemem, jego późniejsza twórczość i najważniejsze wybory życiowe mogą być tłumaczone traumą okupacyjną, zresztą wypartą ze świadomości. Idzie trochę Orliński tym tropem, ale niezbyt głęboko, a szkoda.

Po wojnie Lema nigdy nie uwiódł komunizm, w liście do Ścibora-Rylskiego z 1956, pisze: „Eksperyment socjalistyczny wykazuje po bezmała 40 latach istnienia, że NIE TAK. Innymi słowy: doświadczenie w laboratorium euroazjatyckim wykazało fałszywość założeń, tj. konkretnie: planu konstrukcyjnego, wg którego ten model budowano. Utrzymanie modelu tego w akcji wymaga a) strasznych ofiar materialno-moralnych, b) ciągłego stosowania przemocy, terroru, policji polit. itd. itp., c) anihilację spontanicznie rozwijającej się kultury, życia duchowego, twórczości naukowej” Niezmiernie to dojrzały pogląd 35-letniego człowieka, w czasie gdy wielu jego kolegów wciąż wierzyło w nauki Marksa i chciało reformować system.

W ogóle, niepublikowane listy Lema stanowią wielką wartość książki, mam nadzieję, że zostaną kiedyś wydane. Przy okazji ich lektury na nowo odkryłem poczucie humoru mistrza, prawie każdy cytowany list sprawiał, że rżałem jak koń.

W latach 60. pisarz tworzy najlepsze swoje dzieła, zyskuje olbrzymią popularność i niezależność materialną ale czuje się twórczo niespełniony i niedopieszczony. Uważa się za filozofa, a traktują go jak pisarza SF, nie chcą z nim dyskutować o teoriach naukowych tylko o przygodach Pirxa. Nota bene, nie pisze nic Orliński o filozoficznych koncepcjach Lema, które były całkiem oryginalne, np. pewne jego idee z filozofii nauki, wyprzedzały odkrycia Poppera. Niestety, tych rzeczy cenzura mu nie puszczała.

Był bowiem Lem nie tylko wielkim pisarzem, tak o nim piszą najbliżsi przyjaciele. Jan Błoński: „Cóż za dziwny umysł: w trzech dziedzinach: naukowej, literackiej, filozoficznej, zupełnie równo uzdolniony. Gdyby zsumować, byłoby genialne.” Jan Józef Szczepański: „Staszek opowiadał mi swoją nową książkę (pisze ją teraz). Nieprawdopodobny rozmach wyobraźni i nieprawdopodobna sprawność intelektu zachwycają mnie zawsze.”

Ważne, że książka się ukazała, bo o Lemie pisać nigdy mało, ale to biografia w wersji light, prześlizguje się po ważnych tematach, za dużo pisze Orliński o sobie, za dużo o rzeczach błahych, np. o samochodach Lema i problemach z nimi, czy o aferze z Philipem Dickiem, za mało o rzeczach ważnych, np. jak Lem zareagował na antysemicką hecę z 1968r. Z pewnością ten geniusz zasługuje na bardziej poważną i pogłębioną biografię.

Słuchałem audiobooka w dobrej interpretacji Adama Baumana, ale warto też sięgnąć po książkę ze względu na bardzo ciekawe fotografie.

Moja ocena:

Data przeczytania: 2017-11-22

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Lem. Życie nie z tej ziemi
2 wydania
Lem. Życie nie z tej ziemi
Wojciech Orliński
7.5/10
Seria: Biografie
Koedycja z wydawnictwem Agora. Lem. Życie nie z tej ziemi to pierwsza w Polsce biografia autora Cyberiady. Korzystając z niepublikowanych dotąd źródeł, Orliński wyjaśnia duże i małe, poważne i zabawne...
Komentarze
@Renax
@Renax · ponad 2 lata temu
Nie jestem specjalistką od Lema, bo ledwie Dzienniki gwiazdowe przeczytałam i Bajki robotów, ale mi się też wydaje, że on był bardziej filozofem niż lekkim pisarzem s-f. No i przeżycia wojenne musiały zostawić w nim ślad. Mi się wydaje, że to, że pisze o innych światach o tym świadczy.
× 1
@almos
@almos · ponad 2 lata temu
Tak, jest nawet o tym książka: "Zagłada i gwiazdy" Agnieszki Gajewskiej, w której pokazuje ona jak przeżycia wojenne wpłynęły na jego twórczość, niestety trudno dostępna...
× 1
@Renax
@Renax · ponad 2 lata temu
Spróbuję poszukać...
× 1
Lem. Życie nie z tej ziemi
2 wydania
Lem. Życie nie z tej ziemi
Wojciech Orliński
7.5/10
Seria: Biografie
Koedycja z wydawnictwem Agora. Lem. Życie nie z tej ziemi to pierwsza w Polsce biografia autora Cyberiady. Korzystając z niepublikowanych dotąd źródeł, Orliński wyjaśnia duże i małe, poważne i zabawne...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Zobacz inne recenzje

„Internet już jest, więc zagrożenia z nim związane są bliskie i realne, a asymetria to ciągle taki twór, z którego złapią co najwyżej pojedynczą molekułę, która zaraz się rozpadnie, więc wszelkie ewe...

@Skazananaksiazki @Skazananaksiazki

Uwielbiam fantastykę naukową, właśnie tak, SF, choć lubię też jej młodszą siostrę fantasy, gdzie czasami wystarczy wziąć jakieś średniowieczne państewko, dodać trochę magii, kilka smoków i ozdobić...

@Iwona_Banach @Iwona_Banach

Pozostałe recenzje @almos

Oskarżyciel
Tajniki amerykańskiej procedury sądowej

Ten kolejny thriller prawniczy Connelly'ego z Mickeyem Hallerem, adwokatem z Los Angeles w roli głównej, nieco różni się od pozostałych. Oto Haller, którego głównym zaję...

Recenzja książki Oskarżyciel
Drobiazgi takie jak te
Moralne dylematy katolika

Ta krótka książeczka o wątłej fabule ma potężną wymowę moralną, stawia niewygodne pytania. Rzecz dzieje się w małym miasteczku w Irlandii w latach 80., bohaterem książki...

Recenzja książki Drobiazgi takie jak te

Nowe recenzje

Psia krew
Taki inny kryminał :)
@mszpila:

Książkę pt. "Psia krew" otrzymałam w Klubie Recenzenta portalu nakanapie.pl., za co serdecznie dziękuję . ,,Psia krew" ...

Recenzja książki Psia krew
FARMER
Bezwzględny drapieżca
@gala26:

„𝑇𝑜, 𝑐𝑜 𝑤𝑖𝑑𝑧𝑖𝑚𝑦 𝑐𝑧ę𝑠𝑡𝑜, 𝑗𝑒𝑠𝑡 𝑧ł𝑢𝑑𝑛𝑒. 𝐷𝑜𝑏𝑟𝑧𝑒 𝑤𝑦𝑔𝑙ą𝑑𝑎𝑗ą𝑐𝑦, 𝑘𝑢𝑙𝑡𝑢𝑟𝑎𝑙𝑛𝑦 𝑖 𝑢𝑐𝑧𝑦𝑛𝑛𝑦 𝑐𝑧ł𝑜𝑤𝑖𝑒𝑘 𝑝𝑜𝑡𝑟𝑎𝑓𝑖 𝑏𝑦ć 𝑧ł𝑜𝑐𝑧𝑦ń𝑐ą”. Niedawn...

Recenzja książki FARMER
Przeklęty zamek. Przygodowcy, tom 1
Na tropie przygody – o to właśnie Przygodowcy!
@zkotemczytane:

Przygodowcy – Przeklęty zamek Jemmy Hitt to niezwykła książka, którą możecie czytać całą rodziną! Tajemnice, sekrety, p...

Recenzja książki Przeklęty zamek. Przygodowcy, tom 1
O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2023 nakanapie.pl