{} WYBÓR REDAKCJI

Recenzja książki Wiosna 1941

Ćwiczenia z umierania

Autor: @LetMeRead ·{}2 minuty
{} 2021-12-31 {} 4 komentarze {} 29 Polubień
Opowiadania Idy Fink stały na mojej półce dobrych kilka lat. Przyszedł na nie czas w ostatnich dniach tego roku. Oczywiście nie jest to budująca lektura, ale ta autorka to trochę mój wyrzut sumienia – wiele o niej słyszałam, a do tej pory nie czytałam. Wreszcie zostało to nadrobione.

Zbiór zawiera 22 utwory. Są one podobne do Medalionów Zofii Nałkowskiej i opowiadań Tadeusza Borowskiego w swojej wymowie i sile rażenia, a także kształcie językowym (choć tu, mam wrażenie, Ida Fink częściej pozwala sobie na dyskretny liryzm). Nie będę ich oczywiście streszczać, choć każda z tych historii zasługuje na opowiedzenie – tak samo, jak wiele innych, które nie miały szansy być opowiedziane. Powiem ogólnie. Znów wkraczamy w świat okrucieństwa wojny i tego, co niby niewyobrażalne, a jednak przecież się działo. Czas dzieli się na przed i po. Trzeba się nauczyć inaczej go odmierzać (od łapanki do łapanki) i inaczej wszystko nazywać. Trzeba być czujnym jak zwierzę i zawsze gotowym. Do ucieczki. Na śmierć. Często zresztą ucieczka znaczy śmierć.

Przygotowywanie się do niej – praktyczne i duchowe – to bardzo widoczny motyw w opowiadaniach Idy Fink. Kilkuletnie dziecko musi się nauczyć mówić, że tata umarł, choć ten żyje (jeszcze). Rodzice z dzieckiem są razem prowadzeni na śmierć, ale próba wypchnięcia dziecka z kolumny się nie udaje, więc ojciec Stał tak, brocząc krwią dziecka, i czekał drugiego strzału – dla siebie. Usłyszał tylko wrzask i zrozumiał, że go tu nie zabiją, że ma iść i nieść swoje nieżywe dziecko. – Będę cię niósł na rękach – powiedział cicho. Pochód ruszył z miejsca niczym szara, posępna rzeka płynąca ku swemu ujściu (Wiosenny poranek, s. 132). Karłowatemu ojcu udaje się ukryć w bramie za większą od niego miotłą i stamtąd obserwuje swoje trzy córeczki, gotowe już do wywózki. Słyszy, jak najmłodsza z nich woła go, a on kładzie palec na ustach, nakazując jej milczenie. Jego jedynym pragnieniem później jest (…) żebym nie musiał się chować i krzyczeć: Idę! Ja idę!... bo one tego już i tak nie słyszą (Wariat, s. 62).

Mowa też o upadku człowieczeństwa, o utracie ludzkiej godności (Titina, Rozmowa). Podczas wojny to niestety także pewna śmierć.

Motywem łączącym się nierozerwalnie ze śmiercią jest motyw czasu. Czas się kończy, należy liczyć się z tym, że zabraknie go każdemu i na wszystko. Bohaterka opowiadania Jan Krzysztof czyta książkę o tym właśnie tytule i mówi: Muszę się spieszyć (…). Chcę zdążyć, jest jeszcze jeden tom, boję się, że nie zdążę (s. 57).

Tym, co najbardziej mnie uderzyło w opowiadaniach Idy Fink, jest wyczuwalna obecność drugiego świata, jakiejś drugiej rzeczywistości, której bohaterowie pragną, by sprostać tej, w której żyją naprawdę. Przenoszą się tam w momentach zagrożenia, w chwilach, gdy są przesłuchiwani, bici, gdy wydają bliskich, ratując siebie i gdy stają twarzą w twarz ze śmiercią. Złudzenie bycia tam pozwala im na przyjęcie tego, co zastają tu. Twardnieją, obojętnieją – i tak umierają.

Ale my żyjemy. I naszym obowiązkiem jest czytać takie książki.

Dla zainteresowanych – ciekawy artykuł o Idzie Fink znajdziecie tu: https://culture.pl/pl/tworca/ida-fink

Moja ocena:

{}{}{}{}{}{}{}{}{}{}
Data przeczytania: 2021-12-31

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
{}
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
{}
Wiosna 1941
4 wydania
Wiosna 1941
Ida Fink
{}8.3/10
Po wkroczeniu Niemców na wschodnie ziemie Polski w 1941 roku żyjący na tych terenach Żydzi rozpaczliwie szukają schronienia. Artur i Klara wraz z córeczką uciekają na wieś, do Emilii, chłopki, której ...
Komentarze
@almos
@almos · 23 dni temu
Świetna recenzja, ale tematyka okropna, na razie nie mam siły ani ochoty o tym czytać...
{}× 6
@LetMeRead
@LetMeRead · 23 dni temu
Doskonale rozumiem. I dzięki.
{}× 4
@Possi
@Possi · 23 dni temu
Jak przeczytałam o podobieństwie do Medalionów, to mi ciarki przeszły. To chyba jeszcze nie mój czas na takie książki. Bardzo mnie dotyka taka literatura i tak jestem zdania, że jest potrzebna.
{}× 3
@Remma
@Remma · 23 dni temu
Swego czasu w III klasie gimnazjum zamieszczono fragment jednego z opowiadań pt. "Zabawa w klucz". Jest przejmujący. Przeczytałam całość, aby podrzucić dzieciom kontekst. Odczucia pamiętam do dziś.
{}× 2
@LetMeRead
@LetMeRead · 23 dni temu
Tak, ja też kojarzę Idę Fink z opowiadaniem z czasów gimnazjum. Była wtedy wpisana do podstawy.
{}× 2
@Rudolfina
@Rudolfina · 23 dni temu
Dzięki za zwrócenie uwagi na autorkę. No i teraz muszę coś jej przeczytać (imperatyw kategoryczny), tylko może mi to zająć, podobnie jak Tobie, trochę czasu…
{}× 3
@LetMeRead
@LetMeRead · 23 dni temu
No, ja te opowiadania kupiłam, nie przymierzając, prawie 10 lat temu...
{}
@Rudolfina
@Rudolfina · 22 dni temu
No tak, wtedy się wydawało takie rzeczy, a teraz tatuażystów z Auschwitz itepede…
{}× 2
@oliwa
@oliwa · 23 dni temu
"ta autorka to trochę mój wyrzut sumienia – wiele o niej słyszałam, a do tej pory nie czytałam" - ja podobnie. Zachęciłaś mnie, żeby poszukać jej książek.
{}× 2
@LetMeRead
@LetMeRead · 23 dni temu
Ja na razie mam dość...
{}× 1
Wiosna 1941
4 wydania
Wiosna 1941
Ida Fink
{}8.3/10
Po wkroczeniu Niemców na wschodnie ziemie Polski w 1941 roku żyjący na tych terenach Żydzi rozpaczliwie szukają schronienia. Artur i Klara wraz z córeczką uciekają na wieś, do Emilii, chłopki, której ...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
{}
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
{}

Zobacz inne recenzje

Wrzesień kojarzy się nie tylko z rozpoczęciem roku szkolnego. 1 września to data wybuchu II wojny światowej. To miesiąc pełen refleksji i powrotów do historii. Oprócz zadawania pytań: dlaczego? jaki b...

@FiolkaK @FiolkaK

Chciałabym zaprezentować wam dziś dla odmiany zbiór opowiadań, ponieważ wydaje mi się, że każdy czytelnik, choć ma swój ulubiony gatunek, w pewnym stopniu ceni sobie także różnorodność i czasem lubi s...

AA
@aaagusiek

Pozostałe recenzje @LetMeRead

Odprawa posłów greckich
Krew nie woda, ojczyzna nie kochanka

Odprawa posłów greckich nie stoi najwyżej wśród dzieł Jana z Czarnolasu. Zazwyczaj odnotowuje się ją jako pierwszy polski dramat nowożytny realizujący założenia tragedii...

{} Recenzja książki Odprawa posłów greckich
Polesia mszar
Obrazki z Polesia

Z opowiadaniami jest ten problem, że ledwo się zaczną, to już się kończą – dlatego rzadko je czytam. Uważam też, że potrzeba nie lada umiejętności, by napisać dobre opow...

{} Recenzja książki Polesia mszar

Nowe recenzje

Gangsta Paradise. Reno
Reno...
@nocna_gwiazdka:

📚 RECENZJA PRZEDPREMIEROWA 📚 Pierwszy tom serii "Gangsta Paradise". Maria Fratecka kończyła oligofrenopedagogikę i od...

{} Recenzja książki Gangsta Paradise. Reno
Po drugiej stronie strachu. Tom 1
Kim jestem?
@gaba3:

Kim jestem? Co czuję? Czy kocham? Czego chce od swojego życia? Takie pytania nieustannie zadaje sobie główna bohaterka ...

{} Recenzja książki Po drugiej stronie strachu. Tom 1
Madame Blanche
Madame Blanche
@Za_czy_ta_na:

Witajcie kochani. Dzisiaj przychodzę do was z książką różniącą się od tych jakie czytam na co dzień, ale taką, która da...

{} Recenzja książki Madame Blanche
O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2022 nakanapie.pl