Recenzja książki Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia

Człowiek z książką w okopach

Autor: @adam_miks ·4 minuty
2020-09-19 1 komentarz 5 Polubień
O Tolkienie można długo i namiętnie. Zauważyłem w spisie książek umieszczonym na portalu nakanapie.pl sporą gromadkę biografii i analiz tego słynnego brytyjskiego powieściopisarza. Wybrałem „Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia” Johna Gartha. Nie ukrywam że sięgnąłem po tę publikację zachęcony entuzjastycznymi recenzjami. Znalazłem je na nakanapie.pl oraz lubimyczytać.pl.
Rzeczywiście. John Garth potrafi przyciągnąć uwagę czytelnika. Szczegółami i niekonwencjonalnym podejściem do sprawy. Otóż Autor łączy realne życie Tolkiena z realizmem magicznym jego utworów. Opowiada w jaki sposób to co przeżywa bohater biografii wpływa na rozwój intelektualny i pisarski Brytyjczyka.
Otóż Garth w omawianej pracy naukowej ( tak trzeba publikację nazwać) zajął się odziaływaniem na morale Tolkiena pierwszych lat studiów oraz Wielkiej Wojny znanej obecnie jako I Wojna Światowa. Przypomina pierwsze utwory Brytyjczyka. Ale nie tylko! Pilnie tłumaczy, analizuje ( wszystkie) dziełka, w których widać talent i erudycję ich Autora. Oczywiście daleko jeszcze do Dzieła Życia Tolkiena. To są zaledwie szkice, zarysy, jakieś notatki. Lecz to, co młody John przeżył, chociażby nad Sommą (gdzie pełnił rolę oficera sygnałowego), ukierunkowała w dużym wymiarze przyszłe dążenia twórcze młodego Anglika. Analizując opowieść o Środziemiu poprzez wydarzenia Wielkiej Wojny nie sposób odnaleźć jej echa w Bitwie Nieprzeliczonych Łez (Nirnaeth Arnoediad), czy też w Bitwie Nagłego Płomienia (Dagor Bragollach). Owe sygnały nietrudno także dostrzec w hobbitowej Bitwie Pięciu Armii, czy też w Wojnie o Pierścień z "Władcy Pierścieni". Cała zresztą historia krwawych i brutalnych zmagań sił dobra reprezentowanych przez elfy, ludzi i krasnoludy z siłami ciemności Morgotha, a potem Saurona, nabiera w świetle wojennych doświadczeń Tolkiena całkowicie nowego, bardzo wymownego wydźwięku. Można z pewną nutą nieśmiałością stwierdzić że literatura powszechna nie byłaby tak przepełniona łzami, krwią i chwytającymi za serce tragediami. Każda klęska była rzezią, a zwycięstwo okupione nieprzeliczoną ilością łez. Być może w ogóle nie powstałby mit o Śródziemiu. O tym wszystkim możemy przeczytać w pierwszym rozdziale książki.
Ale aby zrozumieć reakcję Tolkiena na Wielką Wojnę musimy cofnąć się jednak do czasów przedwojennych. Ważne w tej kwestii są zwłaszcza tolkienowskie czasy studenckie. Zawiązał on wtedy najważniejsze dla swojego życia przyjaźnie. Ukształtował się w owym czasie nieformalny związek. Tea Club Barrovian Society (T.C.B.S.) – nieformalne stowarzyszenie, które założyła czwórka przyjaciół. Podczas regularnych (jeszcze) spotkań rozmawiali o literaturze. Przeciągające się zażarte dysputy, tym owocniejsze, im bardziej podzielone były zdania w dyskusji. Tolkien był jednym z założycieli T.C.B.S. Kształtował swoje zainteresowania i nabrał pewności siebie. Okres przedwojenny w życiu Tolkiena jest szalenie istotny, położył on bowiem podwaliny pod to, co Tolkien wkrótce stworzył. A uczył się wszędzie. W każdej wolnej chwili. Aż w pewnym momencie musiałem umyć uszy ( słuchałem książki - audiobooka), nie uwierzyłem w to co uchwyciły moje uszy. Otóż przyszły Autor "Hobbita" w wojskowym plecaku nosił "Odyseję" Homera. Widać że wybrał ciągłość nauki; preferował wiedzę nad chaos wojny. To nic że nad głową świstały kule i granaty. Tolkien chciał się uczyć. Oczywiście trzeba mieć przeogromne szczęście, aby przeżyć wojnę. Jakąkolwiek. Przyjaciele Tolkiena z T.C.B.S. nie doznali tylu błogosławieństw. Zginęli wszyscy na różnych frontach Wielkiej Wojny. Lecz to co zaczęło kiełkować w czasach studenckich w czterech głowach, już po wojnie jeden człowiek zebrał do jednej teczki. O tym mówi rozdział drugi.

Rozdział trzeci i ostatni to zmierzch wojny i okres powojenny. Tolkien wraca do postanowień sprzed powołania do służby i je realizuje. Jeżeli nie czytaliście "Upadku Gondolinu", to radzę odłożyć tę książkę na później. Oprócz absolutnej eksplozji twórczej Tolkiena, jaką przywołuje tu autor, zdecydowana większość podrozdziałów opiera się właśnie na historii Gondolinu. I to jest minus książki. Nigdzie, ani na okładce, ani we Wstępie nie jest podkreślone, że Czytelnik powinien znać twórczość Tolkiena. Mam taką zasadę że czytam biografię człowieka nie znając jego Dzieła. Najpierw chcę poznać Życie.

Ale z pewnością ...

... Książkę z całą pewnością warto przeczytać. Jeśli jest się fanem twórczości Tolkiena, to nawet TRZEBA to zrobić. "Tolkien i pierwsza wojna światowa" to bowiem nie wiem czy nie najlepsze opracowanie biograficzne dotyczące tak dobrze znanego miłośnikom fantastyki starszego pana z nieodłączną fajką między zębami. Warto mieć je na liście przeczytanych lektur. A ten mały minusik nawiązujący do spisu książek może Czytelnik nie zauważy?

Bo przecież ...

.... Nie jestem w stanie w podsumowaniu zebrać wszystkich wrażeń po przeczytaniu książki. Jest tego po prostu zbyt wiele. "Tolkien i pierwsza wojna światowa" to ponadczasowa skarbnica wiedzy nie tylko dla fanów Pisarza. Umiłowanie rzeczywistego i prawdziwego piękna. Walka dobra ze złem (także w kontekście religijnym). Potężna dawka inspiracji globalnym konfliktem. Słowotwórstwo na najwyższym poziomie, proces kształtowania mitologii Śródziemia. Trudne wybory, prawdziwa przyjaźń ...

... I tak dalej i tym podobne ...

Książkę otrzymałem/otrzymałam z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl

Moja ocena:

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia
Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia
John Garth
8/10
Przez wielu uznana za najlepszą książkę o Tolkienie, ta nagrodzona biografia skupia się na wojennych doświadczeniach J.R.R. Tolkiena oraz ich wpływie na jego życie i powstanie Hobbita oraz Władcy Pie...
Komentarze
@Anna_Natanna
@Anna_Natanna · ponad 2 lata temu
Świetna recenzja. Niezwykle zachęcająca by sięgnąć po książkę.
Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia
Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia
John Garth
8/10
Przez wielu uznana za najlepszą książkę o Tolkienie, ta nagrodzona biografia skupia się na wojennych doświadczeniach J.R.R. Tolkiena oraz ich wpływie na jego życie i powstanie Hobbita oraz Władcy Pie...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Zobacz inne recenzje

„Wola będzie bardziej niezłomna, serce odważniejsze, a duch silniejszy, w miarę jak słabnie nasza siła” (ze staroangielskiej „Bitwy pod Maldon”, dopisek ML) […] to podsumowanie dawnego północnego, he...

@Orestea @Orestea

Pozostałe recenzje @adam_miks

Anamene
Czy świat Jakuba Lisickiego jest naszym światem?

Czytając kolejne opowiadania z tomiku „Anamene” Jakuba Lisickiego zawędrujemy w nieznane światy. A może to ten sam świat, tylko mający kilkanaście twarzy? Nie mnie rozst...

Recenzja książki Anamene
Sprężyna
Miniaturowe światy Bożeny Boby-Dygi

Bożena Boba-Dyga mówi, że im mniej, tym lepiej. Nie używajmy zbyt dużej ilości słów, aby napisać wiersz lub opowiedzieć historię. Czytelnik powinien domyślić się sensu p...

Recenzja książki Sprężyna

Nowe recenzje

Królewna. Część 1
„Nieważne, jakiej wagi ciężarki podniesiesz na ...
@zaczytana.a...:

„Rodzina Monet. Królewna” autorstwa Weroniki Anny Marczak to pierwsza część drugiego tomu przygód Hailie, która po ś...

Recenzja książki Królewna. Część 1
Papierowe duchy
"Papierowe duchy" Julii Heaberlin
@martyna748:

Dzisiaj mam dla Was recenzję książki o tytule, który może budzić postrach. Są to "Papierowe duchy" Julii Heaberlin. Nie...

Recenzja książki Papierowe duchy
Przypomnij o nas gwiazdom
Recenzja
@paulinagras...:

Recenzja Współpraca z Imaginebooks Premiera 27.01.2023 r. „Przypomnij o nas gwiazdom” – Weronika Schmidt ...

Recenzja książki Przypomnij o nas gwiazdom
O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2023 nakanapie.pl