Recenzja książki Wyspa niebieskich lisów. Dramatyczna wyprawa odkrywców Alaski.

Wielka wyprawa Wielkiej Rosji

Autor: @martyna.153 ·{}4 minuty
{} 2020-04-02 {} 1 komentarz {} 3 Polubienia
Z ogromną niecierpliwością czekałam na tę książkę i byłam szalenie ciekawa, w jaki sposób Stephen. R. Bown zaprezentuje czytelnikom wciąż nienachalnie znaną – a przynajmniej tak mi się wydaje – wyprawę Beringa, nazwaną Wielką Ekspedycją Północną. Jak wywiązał się z tego zadania? Moim skromnym zdaniem całkiem, całkiem, choć są lepsi. Ale teraz nie o tym. Najpierw kilka słów o samej treści. Otóż książka zasadniczo traktuje o dwóch XVIII‑wiecznych ekspedycjach podjętych przez carską Rosję. I tu już robi się ciekawie, ponieważ większość wypraw kojarzymy z Hiszpanią, Portugalią, czy Wielką Brytanią, a nie z naszym wschodnim sąsiadem. Wyzwanie w postacie eksploracji północnego Pacyfiku – ówczesna terra incognita – było pochodną szeregu zmian wprowadzanych prze cara Piotra I, który po swojej podróży po Europie (zwanej Wielkim Poselstwem) chciał „ucywilizować” swoje państwo, mówiąc najprościej, uczynić bardziej europejskim niż wschodnim. Podjął w tym celu wiele przedsięwzięć, takich jak budowa Petersburga, założenie Akademii Nauk, czy stworzenie floty wojennej. Wyprawy kamczackie miały przynieść Rosji podwyższenie rangi na arenie międzynarodowej, dowodząc jej wielkości, jak również poszerzyć imperialne granice i wytyczyć nowe szlaki handlowe. Zainicjowane przez Piotra Wielkiego, zostały zrealizowane dopiero po jego śmierci. Do głównych celów Pierwszej Ekspedycji Kamczackiej należało wytyczenie szlaku przez Syberię do morza Ochockiego, potem na Kamczatkę i zbadanie wybrzeży północno-wschodnich w kierunku Morza Lodowego. Wyprawa miał również zbadać, jak blisko siebie położone są kontynenty: Azja i Ameryka, a może są ze sobą połączone? Uczestnicy wyprawy mieli do pokonania ok. 7000 tysięcy kilometrów w linii prostej, przez pozbawione dróg lasy, bagna, tundry, kanały rzek. Zabrali ze sobą wszystko, co było niezbędne do budowy statków i przetrwania podróży: kotwice, armaty, broń, olinowanie, płótna, skrzynie z lekarstwami i książki. Jak łatwo się domyśleć, pogoda nie była sprzymierzeńcem wędrowców. Dodatkową trudnością była postawa mieszkańców, którzy, im dalej od Petersburga, tym bardziej za nic mieli rozkazy ze stolicy. Ich respektowanie – pomoc w postaci jedzenia czy „użyczenia” zwierząt – Bering wymuszał siłą, co zresztą nie może dziwić, gdyż eksploatacja tamtejszych wiosek pozbawiała autochtonów środków do życia. Cele drugiej wyprawy, zwanej Wielką Ekspedycją Północną, niepokojąco się rozrastały. Zamierzeniem Beringa było wytyczenie i zbadanie szlaku morskiego między północno-wschodnim wybrzeżem Rosji a obecną Alaską, jednak zanim zdążył wyruszyć, zakres zadań znacznie się powiększył: miał m.in. zbadać rejony Azji Wschodniej, zasiedlić Ochock obywatelami Rosji, budować szkoły, ustalać pozycje astronomiczne wielu miejsc Syberii. Bardzo istotne miejsce w wyprawie zajmowały cele naukowe. Bering czuł się co raz bardziej przytłoczony odpowiedzialnością za ekspedycje i z każdym dniem mniej wierzył w jej sukces. Nie tylko przeczuwał, że większości zadań nie zdoła zrealizować, ale obawiał się, że mogą „zakłócać” przebieg wyprawy, a przed wszystkim prowokować załogę do niesubordynacji. Łatwo o kłótnie i nieposłuszeństwo, gdy tak wielu jej członków ma tak odmienne cele. Bohaterowie książki Stephena R. Bowna będą borykać się z tym, co większość podróżników-odkrywców tamtych czasów. Niedostatek map, nieprecyzyjne obliczenia położenia, szkorbut, brak pitnej wody i oczywiście żywioły. Między innymi te czynniki przyczyniły się do wielu tragicznych wydarzeń (w tym zimowanie na tytułowej wyspie niebieskich lisów) i śmierci części z pionierów drogi morskiej do zachodnich brzegów Ameryki Północnej. Autor książki zaznacza, że przez wiele lat Wielka Ekspedycja Północna, pomimo znacznych odkryć i heroicznej postawy załogi, trafiła do historycznego lamusa, a zwłaszcza jej dowódca Vitus Bering, który został pozbawiony chwały odkrywcy na rzecz Rosjanina Czirikowa. I tu mam mały problem, ponieważ czytając książkę, postać głównego dowódcy gdzieś mi umykała. Rozumiem, że przez większość powrotnej trasy był złożony szkorbutem, jednak nie wydaje mi się to wystarczającą argumentacją. Czuję niedosyt jeśli chodzi o przedstawienie tej nietuzinkowej i ciekawej postaci, która ginie w cieniu innych, choćby niemieckiego naturalisty – Georga Wilhelma Stellera. Zdecydowanie najbarwniejszej postaci. Odrzucony przez większość załogi, która była zniesmaczona jego aroganckim sposobem bycia i ignorancją w kwestiach morskiej żeglugi, okazał się nieoceniony w najtrudniejszych chwilach wyprawy. Podczas gdy Bering i wiele innych osób leżeli złożeni szkorbutem, cierpiący i pogrążeni w apatii, to właśnie Steller swoją postawą i optymizmem dodawał im otuchy, co więcej na Wyspie Beringa znaczną część z chorych uczestników przywrócił do zdrowia. Tam również zorganizował (wraz z Waxellem) życie obozowe i nauczył marynarzy sztuki przetrwania, nie zaniedbał też swoich obowiązków jako botanik: z pasją obserwował zachowanie wydr morskich, czy opisał niespotykane wcześniej (i później) krowy morskie. Oczekiwałam od autora nieco bardziej zgłębionego tematu, zwłaszcza jeśli chodzi o prezentację postaci, ale rozumiem, że dość spory zakres czasowy, jak i obszerny temat, spowodowałby bardzo rozległą lekturę, zaś dzięki strategii, którą przyjął, w ręce czytelnika trafiła szalenie interesująca historia, opowiedziana sprawnie i ciekawie. Reasumując „Wyspa niebieskich lisów” trafia w poczet pasjonujących książek, opowiadających o wyprawach, które były podejmowane zarówno z ciekawości świata, pewnego rodzaju dumy narodowej, jak i z pobudek bardzo pragmatycznych – szansa na wzbogacenia państwa. I o ludziach, którzy w dniu rozpoczęcia żeglugi znajdują się na statku z przeróżnych motywacji, jednak w trakcie żeglugi, a zwłaszcza przy jej końcu, zawsze pozostaje jeden cel – przetrwać.

Moja ocena:

{}{}{}{}{}{}{}{}{}{}

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
{}
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
{}
Wyspa niebieskich lisów. Dramatyczna wyprawa odkrywców Alaski.
Wyspa niebieskich lisów. Dramatyczna wyprawa odkrywców Alaski.
Stephen Bown
{}8.3/10
Prawdziwa historia największej, najdłuższej i najdroższej ekspedycji naukowej wszech czasów. Udanej, tragicznej i do tej pory nieopowiedzianej Stephen R. Bown - autor książki „Amundsen. Ostatni...
Komentarze
@Renax
@Renax · prawie 2 lata temu
To bardzo ciekawa książka. Zaciekawiłam się, bo po pierwsze lubię książki podróżnicze, a po drugie ciekawe jest poznawanie odkrywania Syberii. Teraz mamy myślenie, że Rosja jest monolitem aż do Kamczatki, a tu się okazuje, że była zdobywana. I to w sumie całkiem niedawno.
{}
@martyna.153
@martyna.153 · prawie 2 lata temu
Fakt, Syberia to temat rzeka. Rosją ją do siebie dołączyła, ale chyba przez długie lata nie wiedzieli co z tym fantem zrobić, a raczej woleli nie robić nic.
{}× 1
@martyna.153
@martyna.153 · prawie 2 lata temu
A książka na prawdę dobra, czyta się bardzo szybko, sprawniej niż niejedną powieść.
{}× 1
Wyspa niebieskich lisów. Dramatyczna wyprawa odkrywców Alaski.
Wyspa niebieskich lisów. Dramatyczna wyprawa odkrywców Alaski.
Stephen Bown
{}8.3/10
Prawdziwa historia największej, najdłuższej i najdroższej ekspedycji naukowej wszech czasów. Udanej, tragicznej i do tej pory nieopowiedzianej Stephen R. Bown - autor książki „Amundsen. Ostatni...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
{}
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
{}

Zobacz inne recenzje

Ta książka to powieść o największej, najdroższej i najdłuższej ekspedycji naukowej - 10 letniej Drugiej Wielkiej Wyprawie Kamczackiej. Historia losów dwóch okrętów Św. Piotra i Św. Pawła, zaplanowana...

@kasia.rzymowska @kasia.rzymowska

Takie mamy teraz czasy, że by móc udać się w podróż sięgamy po coś w zastępstwie. Jedną z takich opcji jest czytanie. Jeżeli zastanawiacie się, jaką książkę wybrać, polecam Wyspa Niebieskich Lisów, r...

@czerwonakaja @czerwonakaja

Pozostałe recenzje @martyna.153

Zdrada doskonała
Zdrada doskonała

Oto książka, która – niespodziewanie! – przysporzyła mi sporo trudności podczas czytania. Nie mogę powiedzieć, ze jest zła, bo nie jest, ale nie było chemii, emocji, wzr...

{} Recenzja książki Zdrada doskonała
Jens Munk
Biografia Jensa Munka - mój powrót na północne morza.

Biografia Jensa Munka, duńskiego żeglarza żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku, okazała się – mimo ospałego początku – lekturą ciekawą, pasjonującą i bardzo emocjonaln...

{} Recenzja książki Jens Munk

Nowe recenzje

Rywalki
"Rywalki"
@slodka-humanka:

Wprawdzie nie miałam sięgać ponownie po "Rywalki", ale naszła mnie ogromną ochota, by przypomnieć sobie książkę, przecz...

{} Recenzja książki Rywalki
Esy floresy
Zgodnie z zasadami
@Moncia_Pocz...:

Już na wstępie chcę serdecznie podziękować pani Katarzynie Obodzińskiej za przesłanie mi swojej książki w formie audiob...

{} Recenzja książki Esy floresy
Straszliwe młode damy i inne osobliwe historie
Nietuzinkowe uczucia
@M_d_books:

Zbiór opowiadań napisanych w nietypowy sposób. Każda opowieść zawiera głębszą, melancholijną treść. Nie brakuje tutaj ...

{} Recenzja książki Straszliwe młode damy i inne osobliwe historie
O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2022 nakanapie.pl