Recenzja książki Nazywam się Czerwień

Jestem autorem recenzji

@Maynard @Maynard · 2010-08-29 12:56:51
Wyobraźcie sobie powieść kryminalną. Ginie artysta specjalizujący się w miniaturach. Jest trzech podejrzanych, również miniaturzystów. Wszyscy oni pracują nad ilustracjami do tajemniczej księgi. Śledztwo prowadzi człowiek, którego goni czas...Macie to? Dobrze...
A teraz umieśćcie akcję powieści w XVII wiecznym Stambule, dodajcie do powieści około dziesięciu dodatkowych wątków, kilkanaście opowieści oraz parę legend. Napiszcie wszystko w pierwszej osobie, zmieniajcie co rozdział narratorów, okraście wszystko erudycją oraz poetyka i wyprodukujcie 600 stron tekstu. Voila! Efektem jest doskonała i słusznie nagradzana powieść tureckiego noblisty - "Nazywam się Czerwień".
Po takim wstępie czekacie pewnie na kilka słów wyjaśnienia. Oto one.
Powieści Pamuka, tak jak książek np. Umberto Eco, nie da się streścić w kilku słowach. Mamy niby główny wątek morderstwa oraz poszukiwania winnych, ale tak naprawdę nie jest to w powieści najważniejsze. Głównym celem autora jest przedstawienie giaurom bogatego świata Islamu oraz opisanie, w sposób wysublimowany i rozbudowany, kilkunastu wieków muzułmańskiej historii i tradycji. Losy ludzi, opisanych w powieści noblisty, splatają się ze sobą niczym bluszcz pod oknem wszechobecnego w powieści Sułtana, władcy absolutnego. Akcja rozgrywa się niemalże dzień po dniu a autor raczy czytelników precyzyjnymi opisami czynności bohaterów co niektórych może zniechęcić do dalszego czytania. Cała sprawę ratuje lub pogrąża (wedle uznania) perspektywa.
"Nazywam się Czerwień" to książka wieloliniowa i rozbudowana niczym wspaniała mozaika lub misternie tkany, turecki kilim. Każdy z rozdziałów bowiem napisany jest w pierwszej osobie a osoba narratora zmienia się co rozdział. Czegoś takiego we współczesnej powieści jeszcze "nie grali". by nie pogubić się w gąszczu narracji, autor oznaczył rozdziały swoistą autointrodukcją bohaterów. I tak np. rozdziały gdzie historię opowiada Czarny noszą tytuł "Nazywam się Czarny" a narracyjne rozdziały jego wybranki to "Ja, Sekure". Oprócz tej pary bohaterów do mamy również całą menażerię abstrakcyjnych, "mówiących" postaci w stylu złotej monety, śmierci, namalowanego drzewa lub konia. Każde z nich opowiada jakąś, z pozoru tylko nie związaną z akcją, historie.
Jeśli chodzi o styl Pamuka, to jest on niezwykle rozbudowany i kwiecisty. Przypomina piękny poemat lub baśń z "tysiąca i jednej nocy" lub innego wschodniego eposu. Jednakże, książkę czyta się łatwo, bez większych językowych trudności.
Cały arabski świat przedstawiony przez autora jest niezwykle wiarygodny i precyzyjny. Mamy tutaj opis niezwykłego starcia kulturowego pomiędzy wschodem i zachodem, panem których jest Allah. Bohaterowie powieści, wierni muzułmanie, często "łapią się" na tym, że wątpią i nie zgadzają się z nauką Koranu, jednakże ich pozycja społeczna nie pozwala im na zbytnie sprzeciwianie się woli najwyższego. Ich rozterki, głównie dotyczące sztuki i motywów przedstawiania świata w miniaturach, opisane są w licznych opowieściach, anegdotach lub parabolach. Są to główne "smaczki" a jednocześnie "miny" powieści. Można je kochać lub nienawidzić.
Reasumując, powieść powinna przypaść do gustu wszystkim wymagającym czytelnikom, poszukujących w powieściach nowatorskich rozwiązań, mnogich wątków oraz historycznych odniesień. Swoją powieścią, Pamuk, wpisał się na stałe do kanonu powieści post-Ecowskich i słusznie zasłużył na przyznane mu nagrody.
Po przeczytaniu "Nazywam się Czerwień", my, mieszkańcy zachodu nie powinniśmy utożsamiać już turków z hałaśliwymi sprzedawcami kebabów a wyznawców Islamu z uzbrojonymi po zęby fanatykami. Ostateczny dialog kulturowy wschód-zachód byłby pięknym suplementem do dzieła Pamuka.
Ocena @Maynard:
serce
← polub, jeżeli recenzja Ci się spodobała
Książka Nazywam się Czerwień
Nazywam się Czerwień 8.6 /10
Orhan Pamuk, Danuta Chmielowska (tłum.)
Urzekająca historia miłosna, pasjonująca intryga kryminalna oraz kunsztowna opowieść o życiu artystó...
Komentarze

Pozostałe recenzje

Miesiąc temu koleżanka spytała mnie o opinię na temat jednej z książek Orhana Pamuka. Odpowiedziałam jej wtedy, że mnie jego proza zupełnie nie podchodzi i zaleciłam ostrożność w wydawaniu pieniędzy n...

@milagros @milagros

Inne recenzje @Maynard

Książka Wielcy zdrajcy. Od Piastów do PRL

Zdrada to, obok miłości, nienawiści i zazdrości, naturalna cecha ludzkiego charakteru, no może nie każdego i nie zawsz...

Książka Akwaforta

Od dawna, czytając literaturę fantastyczną, natrafiam na wciąż powtarzające się schematy, identyczne szablony, które, ni...

Nowe recenzje

Książka Na przekór

Od czasu do czasu staram się dawać szansę polskim autorom, sięgając po mniej znane książki. Choć fanką literatury młodz...

Książka Połączyły ich gwiazdy

Swój wywód zacznę od tego, iż ja - Byk w słońcu, Ryby w księżycu i Rak w ascendencie, lubująca się w romantycznych i ur...

Książka Nowa Ewa. Początek

Młodzieżowe serie science-fiction bardzo często potrafią mnie zaskoczyć. Nie ukrywam, że poznawanie kolejnych, coraz to...

Książki, recenzje, ogłoszenia, społeczność!

Znajdziesz tu wszystko, czego potrzebuje każdy wielbiciel książek. Załóż konto i korzystaj w pełni ze wszystkich możliwości serwisu.
Zarejestruj się