Niepowstrzymani. Dlaczego świat nie jest sprawiedliwy recenzja

Nasze zbiorowe sny

WYBÓR REDAKCJI
Autor: @almos ·2 minuty
2024-03-23
1 komentarz
24 Polubienia
Z ciekawością sięgnąłem po drugą książkę Harariego z cyklu 'Niepowstrzymani', bo pierwsza pozycja bardzo mi się spodobała. Książka jest lekką, przeznaczoną dla dzieci wersją kilku rozdziałów z flagowego dzieła Harariego – 'Sapiens', które przeczytałem jakiś czas temu. Niemniej z przyjemnością mi się czytało tę pozycję, może dlatego, że izraelski historyk ma niewątpliwy talent dydaktyczny: jasno ciekawie pisze o trudnych sprawach.

Wyjaśnia Harari źródła nierówności wśród ludzi, odpowiada na pytania dlaczego jedni są bogaci a inni biedni, dlaczego jedni mają władzę, a inni muszą się im podporządkować. Opowiada o początkach gospodarki rolniczej i o tym, że uprawa zbóż i udomowienie dzikich zwierząt prowadziło do wielkiego zniewolenia tych ostatnich.

Powtarza też autor kontrowersyjną tezę, że przejście od myślistwa-zbieractwa do gospodarki agrarnej prowadziło do nieprzewidzianych konsekwencji: pogorszyło się ludzkie życie. Ma jednak na to dobre dowody, analizy porównawcze szkieletów myśliwych-zbieraczy i pierwszych rolników. Ci drudzy są niżsi (skutek niedożywienia), bardziej schorowani (choroby odzwierzęce) i poturbowani (więcej wojen). Ciekawy jest passus o zmianie sposobu myślenia, otóż rolnicy, w przeciwieństwie do myśliwych-zbieraczy, zaczęli dużo myśleć o przyszłości, pojawiły się pierwsze stresy...

A potem mamy wyjaśnienie, dlaczego pojawiło się pismo – po to, by zapisywać liczby, na przykład plony rolników i obliczać podatki. Piękny jest rozdział poświęcony biurokracji, która powoli zaczęła zarządzać ludzkim życiem.

Wreszcie dochodzimy do najważniejszego tematu książki: twierdzi Harari, że ludzie osiągnęli przewagę nad innym zwierzętami dzięki opowieściom, które pozwoliły na koordynację działań wielkich grup. Ładnie nazwane są opowieści: to zbiorowe sny, które materialnie nie istnieją, ale wielu ludzi w nie wierzy. Do opowieści zalicza Harari religie, ideologie, instytucje, powszechne przekonania. Dzięki nim ludzkość dokonała wielkich rzeczy, ale też mogą być bardzo toksyczne, przykładów nie brakuje: rasizm, niewolnictwo, skrajny nacjonalizm, dyskryminacja kobiet, indyjski system kastowy itd., itp. Myślę, że zaprezentowana przez Harariego koncepcja rozwoju ludzkości poprzez opowieści ma głęboki wymiar historyczny i filozoficzny, którego autor ledwo dotknął w książce.

W posłowiu do nowego wydania 'Sapiens' pisze Harari, że niedługo czeka nas czas, gdy opowieści zacznie tworzyć sztuczna inteligencja i to będzie wielkie zagrożenie dla ludzkości. No cóż, ciekawe jakie ideologie, religie, prawa czy inne koncepcje zaproponuje AI...

To świetnie napisana, czasami porywająca książka, która zasługuje na to, by być lekturą szkolną, żałuję, że nie była dostępna w moich pacholęcych czasach...

Czytałem ebooka, ale warto też sięgnąć do książki ze względu na piękne ilustracje Ricardo Zaplana Ruiza.



Moja ocena:

Data przeczytania: 2024-03-07
× 24 Polub, jeżeli recenzja Ci się spodobała!

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Niepowstrzymani. Dlaczego świat nie jest sprawiedliwy
Niepowstrzymani. Dlaczego świat nie jest sprawiedliwy
Yuval Noah Harari
8.6/10
Cykl: Niepowstrzymani, tom 2

Epicka przygoda i lekcja historii w jednym! Podana przejrzyście i z humorem. Odkryj wraz z autorem bestsellera Sapiens, dlaczego ludzie są niepowstrzymani! Królowe, królowie i generałowie wypełniają...

Komentarze
@Carmel-by-the-Sea
@Carmel-by-the-Sea · 4 miesiące temu
Dzięki za ciekawą recenzję. Właściwie czasem proste rzeczy trzeba powtarzać, bo nie tylko nowi Ziemianie tego potrzebują, ale my starsi mamy dziury w myśleniu i zapominamy (to z autopsji).
I właśnie z tego powodu, chyba Harari napisał jedną książkę, a cała reszta to przypisy, czy bardzo dobre tłumaczenia na język dla młodszych z nas.

A propos. Ciekawe, że "Sapiens" to niepoprawne tłumaczenie tytułu. Jak czytałem z 9 lat temu jej pierwsze wydanie polskie PWN, to był poprawny tytuł "Od zwierząt do bogów. Krótka historia ludzkości". Potem przeczytałem jeszcze dwie inne, ale były w dużej części wtórne.

Akurat Harari przypomina mi, że można mówić ważne rzeczy przez 10 zdań, ale jedenaste może być zupełnie niepoprawne. Mamy potrzebę ekstrapolowania aprobaty/zniechęcenia kimś w przyszłość, zgodnie z wypracowanym we wstępie (gdy kogoś lub ideę poznajemy), a potem dla własnej spójności brniemy. Piszę o tym, bo ostatnio słuchałem rozmowy Harariego z Pinkerem i akurat z tym drugim się bardzo często nie zgadzałem (co mnie zaskoczyło na podstawie własnych lektur książek Pinkera). Za to Harari dobrze opisywał świat.

Bardzo trudno wyłuskać odpowiednią kolejność ważności faktów dla szukania rozwiązań potrzebnych na przyszłość. Mam wrażenie, że Harari dobrze się z tego zadania wywiązuje. A napisanie dobrej książki dla młodego czytelnika jest podwójnie trudne - ma być spójnie, bez mętniactwa.
× 2
@almos
@almos · 4 miesiące temu
Dzięki.
Ja też czytałem tę książkę pod tytułem 'Sapiens'.
Tak, Harari się powtarza, ale robi to tak pięknie, że z przyjemnością sięgam do jego książek.
× 2
Niepowstrzymani. Dlaczego świat nie jest sprawiedliwy
Niepowstrzymani. Dlaczego świat nie jest sprawiedliwy
Yuval Noah Harari
8.6/10
Cykl: Niepowstrzymani, tom 2
Epicka przygoda i lekcja historii w jednym! Podana przejrzyście i z humorem. Odkryj wraz z autorem bestsellera Sapiens, dlaczego ludzie są niepowstrzymani! Królowe, królowie i generałowie wypełniają...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Zobacz inne recenzje

"Niepowstrzymani 2. Dlaczego świat nie jest sprawiedliwy" to druga część serii Niepowstrzymani. Yuval Noah Harari powraca do nas z kolejną dawką lekcji historii, które na pewno zaintrygują i wzbudzą ...

@karolina92 @karolina92

Czy da się historię w sposób przyjazny pokazać dzieciom? To zadanie trudne, wręcz karkołomne. Terminy, daty, przyczyny i skutki. Jak te fakty podać młodemu czytelnikowi, by zaciekawić nie odstraszają...

@ania_gt @ania_gt

Pozostałe recenzje @almos

Kocio, Kozioł, Senator
Portret prawdziwego patrioty

Napisał Andrzej Brzeziecki biografię długoletniego redaktora 'Tygodnika Powszechnego' (dalej: TP) i pierwszego niekomunistycznego ministra spraw wewnętrznych po upadku k...

Recenzja książki Kocio, Kozioł, Senator
Punkt Borkmanna
Niestety, Van Veteeren to nie Barbarotti

W ramach lekkich lektur wakacyjnych powróciłem do sprawdzonego szwedzkiego autora powieści kryminalnych, recenzowany tom jest drugim w serii z komisarzem Van Veteerenem ...

Recenzja książki Punkt Borkmanna

Nowe recenzje

Flirtation or Faceoff
Flirtarion or Faceoff
@zaczytana_k...:

Colby to zawodowy gracz w drużynie hokeja.Pewny siebie i przebojowy mężczyzna.Nie może narzekać na brak zainteresowania...

Recenzja książki Flirtation or Faceoff
More Than Words. Dźwięki miłości
More than words
@Natalia_Swi...:

Twórczość Mii Sheridan miałam już przyjemność poznać kilka lat temu, kiedy dałam się porwać jej powieści Bez słów. Zako...

Recenzja książki More Than Words. Dźwięki miłości
W pełni rozkwitających drzew
Czegoś mi w niej zabrakło...
@violetowykwiat:

Jestem na Instagramie jako @violet.and.dog . Młody, urodziwy kawaler Ksawery von Zierotin bierze za żoną piękną s...

Recenzja książki W pełni rozkwitających drzew
© 2007 - 2024 nakanapie.pl