Recenzja książki Palmiry

Palmiry Zabić wszystkich Polaków

Autor: @toptangram ·2 minuty
2021-04-12 Skomentuj 3 Polubienia
Mariusz Nowik "Palmiry Zabić wszystkich Polaków",

kiedy po raz pierwszy zobaczyłam zapowiedź książki w Wydawnictwie Prószyński od razu pomyślałam, że nie przypominam sobie żadnej aktualnej publikacji dotyczącej dokonywanych podczas II wojny światowej w Palmirach rozstrzeliwań Polaków osadzonych wcześniej na Pawiaku, w więzieniu na Rakowieckiej, w areszcie śledczym na Daniłowiczowskiej czy osadzonych wcześniej w celach siedziby Gestapo na Szucha. Utwierdziła mnie w tym również dołączona na końcu książki bibliografia, która w większości kończy się na latach dziewięćdziesiątych. Dlatego tym bardziej cieszę się, że tak ważna książka została wydana. Naszym obowiązkiem jest pielęgnować pamięć o bolesnych wydarzeniach tamtych czasów.

Cmentarz palmirski to liczne rzędy betonowych krzyży przedzielonych macewami. Wiele z nich posiada tabliczki nagrobne z imieniem i nazwiskiem rozstrzelanych Polaków, wśród nich znajdują się także groby NN, osób, których nazwisk podczas organizowanych zaraz po wojnie ekshumacji nie udało się niestety ustalić. Jednych i drugich są setki, podejrzanych o działalność antyniemiecką i polityczną, wywożonych ciężarówkami do lasu na rozstrzelanie już pod koniec 1939 roku, a następnie na początku lat czterdziestych, prowadzonych pojedynczo z zawiązanymi oczami przez pilnujących ich Niemców, ustawianych nad przygotowanymi dołami, mordowanych jednym strzałem, a potem zakopywanych w ziemi. Potem, dla niepoznaki Niemcy w tych miejscach sadzili młode sosenki.

Bohaterami byli ci, którzy zginęli. Wielu anonimowych, zwykłych ludzi, ale też marszałek Sejmu Maciej Rataj, działacz PPS Mieczysław Niedziałkowski czy lekkoatleta i olimpijczyk Janusz Kusociński. Bohaterką była również Janina Wanda Gruszka z domu Janicka, która odpisy kilku list osób przygotowanych do wywózki wyniosła z Pawiaka, gajowy Herbański, który odnalazłszy zakopane w lesie doły, oznaczał miejsca pochówku wbijanymi w pnie drzewa łuskami od nabojów czy też pracujące przy ekshumacjach młode dziewczyny, wykonujące niezwykle trudne prace identyfikacyjne, a wśród nich Jadwiga Nowakowska.
Pomagał im zawsze uczynny, będący również kopalnią konspiracyjnych kontaktów i nazwisk, mający niezwykle dobrą pamięć Władysław Bartoszewski.

"Palmiry" nie mają konstrukcji klasycznego reportażu, nie są też książką typowo historyczną. Autor wybrał dla swojej opowieści niezwykle przekonującą, realistyczną konstrukcję, będącą połączeniem fotograficznych migawek oraz snutych opowieści o tamtych wydarzeniach, uzupełnionych licznymi zdjęciami, listami nazwisk osób zamordowanych. Jednocześnie czyni bohaterami poszczególnych rozdziałów konkretne osoby, dopuszczając do głosu, tych którzy byli świadkami wydarzeń. Opisując prawdopodobne ostatnie chwile więźniów, głos oddaje również pomordowanym. Dzięki tak zastosowanej narracji otrzymujemy opowieść, która staje się niezwykle sugestywna, wstrząsająca, nikogo nie pozostawi obojętnym.

"Palmiry" są również opowieścią mającą nieco szerszy wymiar, to nie tylko odnalezione w palmirskich lasach dwa tysiące dwieście cztery osoby. Tego typu niemieckie zbrodnie miały dużo większy zasięg i dotyczyły również innych miejsc wokół Warszawy. Las Kabacki, Magdalenka, Sękocin, Nadarzyn, Zielonka, Marki, Otwock, sejmowe ogrody, warszawskie ulice. "Zeskakują z ciężarówek. Łapią płytki oddech. Wodzą niewidzącymi z przerażenia oczami. Rozumieją. Szlochają. Modlą się. Potykają. Padają. Wstają. Pozostało po nich tylko milczenie ziemi." A my zobowiązani jesteśmy pamiętać.

Moja ocena:

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Palmiry
Palmiry
Mariusz Nowik
8.6/10
Palmiry - miejsce masowych hitlerowskich egzekucji polskich elit społecznych i intelektualnych. Trafiali tam ludzie uznani za "wrogów Rzeszy" i "politycznie niepewni" - osadzeni na Pawiaku i w więzie...
Komentarze
Palmiry
Palmiry
Mariusz Nowik
8.6/10
Palmiry - miejsce masowych hitlerowskich egzekucji polskich elit społecznych i intelektualnych. Trafiali tam ludzie uznani za "wrogów Rzeszy" i "politycznie niepewni" - osadzeni na Pawiaku i w więzie...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Zobacz inne recenzje

Gwoli przypomnienia: Palmiry to wieś znajdująca się w północno-wschodniej części Puszczy Kampinoskiej. Początki miejscowości sięgają XIX wieku; to tutaj odbyła się gehenna cywilnej ludności polskiej ...

@ladymakbet33 @ladymakbet33

Palmiry, miejscowość położona w północno-wschodniej części Puszczy Kampinoskiej, które stało się miejscem kaźni polskiej inteligencji, polskich elit społecznych, ludzi uznanych za "wrogów Rzeszy", "p...

@karolina92 @karolina92

Pozostałe recenzje @toptangram

Anne z Szumiących Wierzb
Anne z Szumiących Wierzb

Lucy Maud Montgomery "Anne z Szumiących Wierzb", przełożyła Anna Bańkowska, Nie sądziłam, że otwierające "Anne z Szumiących Wierzb" kilka słów od Anny Bańkowskiej - tłu...

Recenzja książki Anne z Szumiących Wierzb
Książka o Sycylii
Książka o Sycylii

Jarosław Iwaszkiewicz "Książka o Sycylii", Chcąc sięgnąć pamięcią do pierwszych skojarzeń, które po latach przychodzą mi do głowy, kiedy słyszę "Sycylia", odnajduje w p...

Recenzja książki Książka o Sycylii

Nowe recenzje

Siostra wirtuoza
"Siostra wirtuoza"
@tatiaszaale...:

„Ja nie mogłam nic. Byłam kobietą, czyż to nie wystarczy, by nie móc?” Przenosimy się w czasie, do schyłku XIX wiek...

Recenzja książki Siostra wirtuoza
Opowiem Ci bajkę...
Opowiem Ci bajkę...
@Czytajka93:

Dziś przedstawiam antologię @grupaliterackarevival pt. "Opowiem Ci bajkę...". Za egzemplarz dziękuję Wydawnictwu @book...

Recenzja książki Opowiem Ci bajkę...
Sobie pisani
Magiczna Praga
@k.kolpacz:

Marta jest właścicielką biura podróży w Pradze. Jej ukochany Hubert prowadzi filię tego biura w Gdańsku. Żyją osobno on...

Recenzja książki Sobie pisani
O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2023 nakanapie.pl