Psalm dla zbudowanych w dziczy recenzja

Szczypta fantastycznego optymizmu

WYBÓR REDAKCJI
Autor: @janusz.szewczyk ·2 minuty
2024-03-31
Skomentuj
11 Polubień
Trudno mi jednoznacznie oceniać kolejne książki Becky Chambers, bo pomimo licznych nagród branżowych rzadko kiedy mają one cokolwiek wspólnego z klasyczną science-fiction. Autorka koncentruje się w nich zwykle na zupełnie niepowiązanych z nauką aspektach fabuły: obyczajowych, filozoficznych, ekologicznych i socjologicznych. Nie czyni tego jednak w formie specjalistycznych wywodów, tylko konstruuje swoje postaci i ich powieściowe światy w taki sposób, by oni i one same wymuszały na czytelniczkach i czytelnikach refleksje nad miejscem inteligentnych istot we wszechświecie. To charakterystyczne dla tej autorki podejście, dobrze koresponduje z założeniami dość niejednoznacznie jeszcze zdefiniowanego, nowego podgatunku literatury fantastycznej, zwanego solarpunkiem (pomimo jego "nowości" zalicza się też obecnie do niego niektóre książki Ursuli K. Le Guin). W kontrze do cyberpunku przyjmuję on za podstawę zastąpienie pogoni za rozwojem technologicznym życiem w zgodzie z naturą i ochroną środowiska. Wbrew wszelakim katastroficznym i dystopijnym wizjom zakłada też optymistycznie zasadniczą zmianę ludzkiej natury i podejścia człowieka do przyrody. Obserwując naszą codzienność i katastrofę klimatyczną, do której zmierzamy, trudno mi uniknąć określania takich wizji jako naiwne, nawet jeśli uznać, że przecież literatura fantastyczna służy temu by prezentować wizje niezwykłe.

"Psalm dla zbudowanych w dziczy" jest długą nowelą, w której autorka szuka punktów wspólnych pomiędzy ludźmi i samoświadomymi robotami w ich próbach zrozumienia siebie i swojego miejsca w naturze. Szuka ich w dialogu, docenianiu odmienności, wzajemnej pomocy i szacunku dla innych form życia. Już same w sobie takie założenia wydawały mi się chwilami co najmniej równie fantastyczne jak wizja przyszłej ludzkiej cywilizacji, zamieszkującej księżyc odległej egzoplanety i reagującej na samoistne powstanie samoświadomości i inteligencji robotów nie strachem, agresją i wojną, lecz szacunkiem i wsparciem. Ludzie zezwalają nowej inteligentnej rasie na samodzielne decydowanie o sobie, poszukiwanie swojej ścieżki i zamieszkanie w dziczy. Dzielą się zasobami i ustępują zamiast prowadzić ociekającą smarem i płynami ustrojowymi krucjatę przeciw maszynom. Żyją oddzielnie bez ingerencji i narzucania swoich wzorców. Spotkanie dwójki reprezentantów tych obu ras, mnicha serwującego ludziom herbatę i robota-przyrodnika, staje się w książce okazją do do wymiany doświadczeń i poszukiwania tego co wspólne poprzez rozmowy i współpracę. Nie ma tu szybkiej akcji, nie ma niebezpiecznych przygód na obcej planecie, nie ma dramatycznych konfliktów.

"Psalm..." odstaje od przeciętnej na tyle mocno, że z pewnością niektóre i niektórzy z wielbicielek i wielbicieli literatury science-fiction mogą się jej treścią niemile rozczarować. Fantastyka opiera się jednak na oryginalności i niezwykłości, a pod tym względem jest to nowela podwójnie zaskakująca. Zasłużyła na nagrody. Być może jej optymistyczny przekaz okaże się silniejszy niż powszechnie opisywane katastroficzne wizje przyszłości naszego świata.

Moja ocena:

Data przeczytania: 2024-03-30
× 11 Polub, jeżeli recenzja Ci się spodobała!

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Psalm dla zbudowanych w dziczy
2 wydania
Psalm dla zbudowanych w dziczy
Becky Chambers
7.2/10
Cykl: Mnich i robot, tom 1

Laureatka nagrody Hugo, Becky Chambers, daje nam nadzieję na lepszą przyszłość w swojej nowej, zachwycającej serii „Mnich i robot”. Wieki temu roboty z Pangi zyskały samoświadomość i porzuciły swo...

Komentarze
Psalm dla zbudowanych w dziczy
2 wydania
Psalm dla zbudowanych w dziczy
Becky Chambers
7.2/10
Cykl: Mnich i robot, tom 1
Laureatka nagrody Hugo, Becky Chambers, daje nam nadzieję na lepszą przyszłość w swojej nowej, zachwycającej serii „Mnich i robot”. Wieki temu roboty z Pangi zyskały samoświadomość i porzuciły swo...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Zobacz inne recenzje

Filozofia, piękne przesłanie o życiu człowieka, proekologiczna wymowa i do tego moc przygody, akcji oraz humoru... - to wszystko i znacznie więcej kryje się na stronach znakomitej powieści dla dziec...

@Uleczka448 @Uleczka448

Roboty zyskały samoświadomość i opuściły fabryki, by odkryć, czym jest piękno przyrody nieskalanej stopą człowieka. Ludzie natomiast musieli na nowo poukładać swoje funkcjonowanie, znaleźć alternatyw...

@mewaczyta @mewaczyta

Pozostałe recenzje @janusz.szewczyk

Pod cukrowym niebem. W nieobecnym śnie
Po drugiej stronie drzwi

Drugi wydany w Polsce tom cyklu Zbłąkane dzieci to tak naprawdę dwie kolejne mikropowieści lub długie nowele, stanowiące trzeci i czwarty tom oryginalnego cyklu Seanan M...

Recenzja książki Pod cukrowym niebem. W nieobecnym śnie
Samotne kobiety
Samotność odmieńców

Dawno, dawno temu, czytając pierwsze powieści S. Kinga, zrozumiałem, że warunkiem napisania dobrego horroru jest nie tylko umiejętność wymyślania potworów, budowania nap...

Recenzja książki Samotne kobiety

Nowe recenzje

Poza szlakiem
Miałam piękny sen...
@maciejek7:

Dla mnie ta opowieść jest niemal jak piękna baśń o marzeniach, o wielkiej miłości, ale także o prawdziwej przyjaźni, o ...

Recenzja książki Poza szlakiem
Be your best self
Wiosenne odświeżenie głowy
@czytanie.na...:

Wiosna to czas porządków, odświeżania garderoby, pozbywania się niepotrzebnych rzeczy. Warto też pomyśleć o porządkach ...

Recenzja książki Be your best self
Niemoralny układ
,,Dla opinii publicznej liczy się sensacja, nie...
@melodie_liter:

,,Niemoralny układ" to książka, która wciąga od pierwszych stron. Autorka nie bawi się z nami w łagodne wprowadzenia, p...

Recenzja książki Niemoralny układ
© 2007 - 2024 nakanapie.pl