Współczesna "Księga Genesis"

Recenzja książki Poczwarka

@ulenstwo1990@ulenstwo1990 · 2020-04-30
Dlaczego dopiero teraz?

Powieść, o której chcę Wam dziś opowiedzieć przeczytałam już dość dawno, ba, stała się ona podstawą mojej pracy magisterskiej. Można więc powiedzieć, że jest to jedna z ważniejszych książek, jakie w życiu przeczytałam. Dlaczego zatem opowiadam o niej tak późno?
Z bardzo prostej przyczyny: potrzebowałam dystansu zarówno do samej historii,jak i do tekstu, którego fragment tutaj zamieszczę. Będzie to bowiem wycinek wspomnianej magisterki, oczywiście, nieco przerobiony, a wiadomo, że do własnej pracy można się mocno zniechęcić.

Klasyfikacja gatunkowa

Zgodnie ze wskazówkami księgarzy Poczwarka należy do gatunku fantasy przeznaczonego
dla małoletnich odbiorców. Moim zdaniem jednak, zarówno tematyka, jak i sposób jej prezentacji przemawia raczej za tym, by utwór klasyfikować jako literaturę adresowaną
do dorosłego czytelnika.
Powieść Doroty Terakowskiej można bowiem,
z pewnych względów, określić mianem współczesnej paraboli (przypowieści) lub wręcz moralitetu. Byłoby to bardzo wygodne
z historycznoliterackiego punktu widzenia, ponieważ pomogłoby w porządkowaniu gatunkowym współczesnej prozy. Z drugiej jednak strony, sprzyjałoby uproszczonej interpretacji utworu, która ukazywałaby wyłącznie cechy przystające do modelu określonego gatunku. Tymczasem powieść Terakowskiej należy traktować raczej jako oddzielne zjawisko twórcze, mając na względzie liczne odwołania charakterze ogólnokulturowym.

Biblijne korzenie

Najbardziej czytelne wydaje się nawiązanie
do biblijnej Księgi Genesis (Księgi Rodzaju), opisującej dzieje ludzkości od stworzenia świata
aż do niewoli Narodu Wybranego w Egipcie. Poczwarka nie jest jednak współczesną interpretacją Pierwszej Księgi Mojżeszowej,
lecz raczej polemiką z zawartą tam ideą wszechwiedzącego Boga.

Bóg wszechmogący?

Stwórca na kartach powieści to nie nieomylny absolut, ale artysta, któremu nieobce są zwykłe problemy związane z procesem powstawania dzieła. Wykreowanie tego rodzaju wizerunku nie ma, jak się zdaje na celu podważania,
czy ośmieszania judeochrześcijańskiej wizji świata, lecz raczej ukazanie relatywnego charakteru wyznawanych wartości.

Niebezpieczne granice

Obecność ostro zarysowanych granic pomiędzy dobrem a złem, światłem i ciemnością,
czy wreszcie normą i jej brakiem nie może
w przypadku Poczwarki stanowić jedynego narzędzia poznania, gdyż prowadzi to
do wytworzenia sztucznych, arbitralnych podziałów świata. Tymczasem opisana
na kartach powieści rzeczywistość okazuje się
o wiele bardziej złożona od tej ukazanej
w Biblii. Bóg bowiem nie tylko miewa wątpliwości, ale również popełnia pomyłki, które może skorygować tylko specjalnie
do tego celu powołana osoba. Dopuszczenie omylności Stwórcy jest jednocześnie podstawą do wejścia w dialog z innością, która, zgodnie
z przesłaniem powieści, stanowi Jego dar:
dar to prezent, który otrzymuje się od kogoś szczelnie zapakowany, z nieznaną zawartością. Zawartość stanowi tajemnicę - i niespodziankę. Niespodzianki niekoniecznie są miłe.

Niechciana niespodzianka

Do tego rodzaju niemiłych niespodzianek należało pojawienie się w życiu bohaterów powieści - Adama i Ewy - długo wyczekiwanego
i starannie zaplanowanego dziecka, mającego być ucieleśnieniem spełnionych ambicji.
Mała Marysia okazała się jednak tak daleka
od ideału, jak to tylko możliwe.
Bohaterowie stanęli zatem przed zadaniem przyjęcia świadomego rodzicielstwa
i zaakceptowania daru, jakim jest pojawienie się na świecie upośledzonej córki.
O tym, jak poradzą sobie z sytuacją, przekonajcie się sami!

Słowo o konstrukcji

Warto również zwrócić uwagę na kompozycję powieści, będącą kolejnym nawiązaniem
do biblijnej Księgi Rodzaju. Otóż, kolejne części książki to nie rozdziały, lecz dni, odpowiadające chronologii opisu biblijnego dzieła stworzenia. Wydaje się zatem istotne, by dostrzeżone podobieństwo odnieść do procesu ewolucji bohaterów, zwłaszcza postaci centralnej, której rozwój emocjonalny i duchowy pozostaje
w ścisłym związku z wydarzeniami opisanymi w Pieśni o Bogu Stwórcy.
Dodatkowo w organizacji formalnej powieści widoczna jest pewnego rodzaju cykliczność równa tej, którą rządzą się prawa przyrody. Wskazuje to nie tylko na uporządkowany charakter losu bohaterów, będący konsekwencją ingerencji siły wyższej, ale również na uniwersalne przesłanie utworu.

Rozterki językowe

Językowy obraz świata w powieści Poczwarka ujawnia obecność dwóch stylów narracji, odpowiadających dwóm porządkom fabularnym.
W partiach utworu wprost nawiązujących do Księgi Genesis widoczna jest silna metaforyzacja i archaizacja języka charakterystyczna dla stylu biblijnego. Język pozostałej części tekstu charakteryzuje się natomiast prostotą, niewielkim stopniem nasycenia środkami artystycznego wyrazu oraz obecnością elementów polszczyzny potocznej.
Owo przemieszanie stylów narracji z jednej strony znacząco utrudnia odbiór powieści, potęgując wrażenie fabularnego chaosu, z drugiej natomiast wyraźnie podkreśla jej paraboliczny charakter.

Słowo podsumowania

Gdybym miała jednoznacznie ocenić Poczwarkę, powiedziałabym, że na pewno nie jest to powieść płaska, ani jednowymiarowa. Można, oczywiście, czytać ją tylko jako opowieść fantastyczną, przeznaczoną, jak sugerują wydawcy, dla dzieci. Można również pokusić się o odszyfrowanie licznych nawiązań kulturowych, jak próbowałam zrobić to tutaj. Wybór należy do Was. Jedno jest pewne: tę książkę musicie przeczytać!

Moja ocena:

{}{}{}{}{}{}{}{}{}{}

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
{}
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
{}
Poczwarka
7 wydań
Poczwarka
Dorota Terakowska
{}8.9/10
Adam i Ewa to młode, zamożne, wykształcone małżeństwo. Spełnieniem ich ambicji i planów na przyszłość ma stać się dziecko. Jednak jego narodziny okazują się ruiną, nie realizacją marzeń: dziewczynka m...
Komentarze
Poczwarka
7 wydań
Poczwarka
Dorota Terakowska
{}8.9/10
Adam i Ewa to młode, zamożne, wykształcone małżeństwo. Spełnieniem ich ambicji i planów na przyszłość ma stać się dziecko. Jednak jego narodziny okazują się ruiną, nie realizacją marzeń: dziewczynka m...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
{}
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
{}

Plebiscyt - weź udział!

Zobacz inne recenzje

Adam i Ewa to małżeństwo i główni bohaterowie powieści. Mają po trzydzieści lat i dokładnie opracowany idealny plan na dalsze życie. Do pełni szczęścia brakuje im tylko dziecka. Kiedy na świat prz...

@viki_zm @viki_zm

Książka to nie tylko papier i słowa. To przede wszystkim życie, cudze życie, w które możemy wniknąć na jakiś czas. Czytając "Poczwarkę" przeniosłam się do życia Myszki, chorej na zespół Downa dziewcz...

@FiolkaK @FiolkaK

Pozostałe recenzje @ulenstwo1990

Jazda na rydwanie
Emocjonalny rollercoaster

Zwierzenia recenzentki Zakładając to miejsce, wierzyłam, że pisanie o książkach to czysta przyjemność. Przecież, skoro przeczytałam jakąś powieść, wyrobiłam sobie o n...

{} Recenzja książki Jazda na rydwanie
Tajemnica potępionej
Współczesna powieść gotycka

Mała tajemnica Opowieść o Tajemnicy potępionej chciałabym zacząć od zwierzenia się Wam z pewnej tajemnicy. Otóż, uwielbiam czytać debiuty! Zdaję sobie, oczywiście, sp...

{} Recenzja książki Tajemnica potępionej

Nowe recenzje

Pacjent
Niepozorny tytuł z potwornym wnętrzem
@jusztuczka:

Do szpitala na oddział psychiatryczny w wieku 6 lat trafia chłopiec. Początkowo wydaje się, że jedyne co mu dolega to n...

{} Recenzja książki Pacjent
Obdarzona
Gdzie ta akcja ?!
@wybrana84:

"W błędnym kole miłości i zemsty "- tak na okładce książki Małgorzaty Nowodworskiej czytamy pod tytułem "Obdarzona". ...

{} Recenzja książki Obdarzona
Ten zwariowany wszechświat
Czy warto czytać książki z fantastyki napisane ...
@jatymyoni:

Jedna z najbardziej kiczowatych okładek, jakie spotkałam, jednak ta okładka ma odzwierciedlenie w treści książki. Trzeb...

{} Recenzja książki Ten zwariowany wszechświat
O nas Kontakt Pomoc Polityka prywatności Regulamin
© 2021 nakanapie.pl
Zrobione z {} na Pradze Południe