Wasilij Aksjonow

Autor, zmarł w 2006 (żył 73 lata) 11 czytelników
Obserwuj
7.9 /10
21 ocen z 7 książek,
przez 10 kanapowiczów
Urodzony 20 sierpnia 1932 roku w Federacji Rosyjskiej (Kazań, ZSRR)
Wasilij Pawłowicz Aksionow – rosyjski i amerykański pisarz, dramaturg filmowy, scenarzysta. Syn pisarki Jewgieniji Giznburg.

Ojcem Wasilija Aksionowa był członek biura komitetu obwodowego WKP(b) Tatarskiej ASRR Paweł Aksionow, a matką wykładowca Uniwersytetu Kazańskiego, filolog rosyjska i dziennikarka Jewgienija Ginzburg. Oboje rodzice w lutym – kwietniu 1937 r. zostali aresztowani przez NKWD w ramach wielkiej czystki i skazani na 10 lat więzienia i obozu. Przyrodnie rodzeństwo Wasilija – córka Pawła – Maja oraz syn Jewgenii – Aleksiej – trafiło pod opiekę dalszej rodziny, natomiast sam Wasilij, po odmowie władz przekazania go pod opiekę babć, został przymusowo umieszczony w specjalnym, znajdującym się w Kostromie, domu dziecka dla dzieci osób skazanych. W 1938 roku odszukał go tam wujek ze strony ojca i zabrał pod swoją opiekę. Następnie do 1948 r. Wasilij mieszkał u Moti Aksionowej (krewnej ze strony ojca). W tym roku jego matka, uwolniona po zakończeniu wyroku w łagrach na Kołymie, lecz skierowana na bezterminowe osiedlenie w Magadanie, uzyskała po wielokrotnych wnioskach do NKWD zgodę na to, aby syn mógł z nią zamieszkać. Wydarzenia te – spotkanie z matką i młodość przyszłego pisarza w Magadanie – zostały opisane zarówno przez Jewgienię Ginzburg w książce wspomnieniowej o latach spędzonych w łagrach i na zesłaniu „Stroma ściana”, jak i przez Wasilija – w powieści autobiograficznej „Oparzenie”.


Pracując jako lekarz Aksionow zaczął pisać opowiadania. W 1956 spotkał się z Władimirem Pomierancewem, który uznał kilka z jego utworów za interesujące i przekazał je Walentinowi Katajewowi, redaktorowi naczelnemu młodzieżowego miesięcznika Junost'. Katajew skierował do publikacji w 1958 dwa opowiadania: „Pochodnie i drogi” oraz „Półtorej jednostki lekarskiej”.

W 1960 roku ukazuje się w Junosti napisana rok wcześniej opowieść o młodych lekarzach pod tytułem „Koledzy” autorstwa Aksionowa. Utwór zwrócił uwagę krytyki literackiej i odniósł sukces czytelniczy, a wkrótce został uznany za prekursora rosyjskiej prozy młodzieżowej. W następnym roku w tym samym miesięczniku opublikowano powieść „Gwiezdny bilet” o przedstawicielach pokolenia – nazywanych w prasie komsomolskiej bikiniarzami (stiliagami) – moskiewskiego festiwalu młodzieży i studentów. Oba utwory były napisane stylem spowiedzi i korzystały ze slangu młodzieży rosyjskiej początku lat 60. XX wieku. 

Kolejne utwory Aksionowa były nadal publikowane w Junosti. Od połowy dekady w jego utworach zaczęły pojawiać się elementy absurdu, groteski, surrealizmu, baśni i fantastyki.

W 1972 roku, wspólnie z Owidiem Aleksandrowiczem Gorczakowem i Grigorijem Michajłowiczem Pożenianem, pod pseudonimem Griwadij Gorpożaks, będącym kombinacją imion i nazwisk współautorów, napisał parodię powieści szpiegowskiej „Dżin Grin – niedotykalny”. Było to już w okresie, w którym przestano wydawać jego utwory, a oficjalna ocena jego twórczości była coraz ostrzejsza, łącznie z określeniami, iż jest nieradziecka i nieludowa. Sam pisarz pisał kolejne utwory, jak np. powieści „Wyspa Krym” czy „Oparzenie”, bez zamiaru publikacji w ZSRR. Począwszy od 1977 roku dzieła Aksionowa zaczęły się ukazywać poza ZSRR, głównie w USA.

W 1978 wsparł pomysł Wiktora Jerofiejewa i czynnie przyłączył się do opracowania, a następnie wydania w 1979 roku w samizdacie bezdebitowego almanachu MetrOpol. W związku z wykluczeniem ze Związku Pisarzy ZSRR biorących udział w wydaniu almanachu Jewgienija Popowa i Wiktora Jerofiejewa, Aksionow sam wystąpił z tej organizacji.

Po wyjeździe w 1980 roku na zaproszenie do USA został wraz z żoną Mają Karmen pozbawiony obywatelstwa ZSRR.


W 1989 roku odwiedził ZSRR na zaproszenie amerykańskiego ambasadora Jacka Matlocka. Rok później odzyskał obywatelstwo radzieckie. Pracował wtedy nad trylogią o trzech pokoleniach rosyjskich inteligentów XX wieku „Moskiewska saga” – ukończył ją w 1992. Utwór ten zaznaczył zmianę stylu pisarza w kierunku języka epopei.

W 1993 roku podczas kryzysu z Radą Najwyższą opowiedział się po stronie prezydenta Jelcyna.

W 2004 osiedlił się Biarritz we Francji, ale często przebywał w Rosji. Za opublikowaną w miesięczniku „Oktiabr'” powieść „Wolterianie i wolterianki” otrzymał w 2004 roku rosyjską nagrodę Bookera. W tym samym roku A. Barszczewski nakręcił serial telewizyjny według trylogii „Moskiewska saga”.


Po udarze mózgu 15 stycznia 2008 roku był długotrwale leczony w szpitalu Sklifosowskiego, ale do zdrowia nie powrócił i zmarł w szpitalu. Pochowany został na cmentarzu Wagańkowskim w Moskwie.

Książki (9)

Sortowanie:
Książka Moskwa kwa kwa
Moskwa kwa kwa
Wasilij Aksjonow, Wasilij Aksjonow
{}10/10
Groteskowa powieść wybitnego rosyjskiego pisarza-dysydenta z życia moskiewskiej elity w ostatnim roku ?panowania? Stalina. Do luksusowego wieżowca wprowadza się słynny poeta Kirył Smielczakow. Ma najl...
Książka Więzienie i pokój
3 wydania
Więzienie i pokój
Wasilij Aksjonow
{}7.3/10
Cykl: Saga moskiewska, tom 3
Kontynuacja losów Gradowów, inteligenckiej rodziny ze Srebrnego Boru. Nikt z jej kręgu nie spodziewał się, że dramatyczna walka o przetrwanie tak bardzo odmieni życie Borysa Nikiticza Gradowa, seniora...
Książka Pokolenie zimy
3 wydania
Pokolenie zimy
Wasilij Aksjonow
{}8.2/10
Cykl: Saga moskiewska, tom 1
Inteligencka rodzina Gradowów, niegdyś żyjąca spokojnie i dostatnio w podmoskiewskim Srebrnym Borze, walczy o przetrwanie. Lata dwudzieste – w kraju panuje terror i kult wodza narodu, Józefa Stalina. ...
Książka Wojna i więzienie
3 wydania
Wojna i więzienie
Wasilij Aksjonow
{}7.6/10
Cykl: Saga moskiewska, tom 2
W czerwcu 1941 roku Niemcy dokonują zbrojnej napaści na Związek Radziecki. Armia Czerwona cofa się; panuje chaos, całe oddziały poddają się, dochodzi do masowych dezercji. Zagrożona jest Moskwa. Stal...
Książka Wyspa Krym
2 wydania
Wyspa Krym
Wasilij Aksjonow
{}6/10
Seria: Złota Seria
Wyspa Krym. Demokratyczne państewko rosyjskie, które w czasie wojny domowej odparło Armię Czerwoną, sąsiaduje z potężnym Krajem Rad. Jest tu wszystko, czego brak w Związku Radzieckim - kwitnąca gospod...
Książka Oparzenie
2 wydania
Oparzenie
Wasilij Aksjonow
{}7.5/10
Seria: Złota Seria
Przejmujący obraz dramatu pokolenia inteligencji radzieckiej przełomu lat 60. i 70., a zarazem całego społeczeństwa Tragiczne losy pięciu przyjaciół - fizyka, lekarza, pisarza, rzeźbiarza, saksofonis...
Książka Nowy słodki styl
Nowy słodki styl
Wasilij Aksjonow
Seria: Złota Seria
Rok 1982. Aleksander Jakowlewicz Korbach, moskiewski reżyser teatralny, bard konstenstator, wysiada na lotnisku w Nowym Jorku. Po latach potyczek z radzieckimi władzami wybrał emigrację. Ale w Ameryce...
Książka W pół drogi do księżyca
W pół drogi do księżyca
Wasilij Aksjonow
{}8.5/10
Seria: Koliber
Są to dwa opowiadania liryczne współczesnego pisarza radzieckiego. W tytułowym bohater przemierza setki kilometrów w pogoni za dziewczyną-marzeniem, stewardessą spotkaną przelotnie w samolocie. Drugie...
Książka Koledzy
2 wydania
Koledzy
Wasilij Aksjonow
Za właściwy debiut literacki Wasilija Aksionowa krytyka jednomyślnie uznaje powieść Koledzy opublikowaną, podobnie jak jego wcześniejsze utwory, na łamach miesięcznika „Юность”. Ten zawierający liczn...

Komentarze

O nas Kontakt Pomoc Polityka prywatności Regulamin
© 2020 nakanapie.pl
Zrobione z {} na Pradze Południe