Recenzja książki Ruchomy cel

EUNUCHY LITERACKIE

Autor: @Rudolfina ·2 minuty
2022-08-16 3 komentarze 26 Polubień
Przyszedł wreszcie czas na ostatniego klasyka amerykańskiego czarnego kryminału, z którym nie miałam do tej pory okazji zawrzeć znajomości. Zaczęłam po bożemu, od pierwszej książki z serii z Lwem Archerem, która ukazała się (to ważne!) w 1949 roku.

Czytam, czytam, i im dalej w las, tym bardziej nie mogę oprzeć się wrażeniu deja vu. No przecież, jakbym czytała Chandlera, tylko styl trochę słabszy. Oprócz anegdoty, wszystko jest takie samo, wszystko. Akcja dzieje się w południowej Kalifornii, znanej z tego, że policja jest tam nieudolna i skorumpowana. Pierwszoosobowym narratorem jest prywatny detektyw, którego tylko nazwisko różni od Philipa Marlowe’a. Ma tyle samo lat, podobne poczucie humoru, zabarwione nutą ironii, nie śmierdzi groszem. Tak samo uwielbia pakować się w kłopoty, często dostaje po gębie i romansuje, mniej lub bardziej skutecznie, ze swoimi klientkami. Trochę mniej pije, ale to pierwszy odcinek, może się rozkręci.

Nad fabułą i intrygą „Ruchomego celu” nie będę się rozwodzić, bo są całkiem w porządku. Nie ma się czego czepić, wszystko gra. Ba! Nawet nabrałam ochoty do przeczytania kolejnych książek autora, bo to moje klimaty, a całego Chandlera (to tylko kilka powieści) już przeczytałam. I tylko ten absmak, spowodowany odkryciem, że przecież Macdonald popełnił paskudny plagiat. No dobrze, może to za ostre słowa, ale granice inspiracji mocno zostały przekroczone. Skoro nawet ja to zauważyłam i oburzyłam się po siedemdziesięciu latach, bardzo mnie zaciekawiło, czy odbiło się to jakimś echem w czasach, kiedy książka została opublikowana. I znów rezultaty literackiego śledztwa okazały się ciekawsze od samej lektury, która nie jest zła, tylko po prostu wtórna.

Raymond Chandler przeczytał tę powieść, gdy tylko się ukazała i w liście do Jamesa Sandoe’a – recenzenta „New York Herald Tribune” wyraził się tak:
Uderzyła mnie w tej książce (…) maniera dość odrażająca. Trudno tu dojść do ładu. Autor chce zdobyć odbiorców dla swej powieści kryminalnej z gatunku najbardziej krwiożerczego i prymitywnego, a jednocześnie chce udowodnić ponad wszelką wątpliwość, że osobiście jest nowoczesnym literatem najwyższej próby. Samochód jest więc „obsypany trądzikiem rdzy”, a nie pokryty plamami. (…) Według mnie niektórzy pisarze odczuwają przymus używania wyszukanych zwrotów, żeby zrekompensować braki pewnych naturalnych emocji. Nie czują nic, są eunuchami literackimi i dlatego ratują się zagmatwaną frazeologią, aby udowodnić, jak są nietuzinkowi.”* Było tam jeszcze kilka innych prztyczków, a nawet jeden prawie komplement: „niektóre sceny są dobrze napisane”.

Chandler zmarł w 1959 roku. Trzy lata później jego listy (wspomniany wyżej również), notatki i artykuły zostały wydane w zbiorze „Raymond Chandler Speaking”. Do tej pory Ross Macdonald wypowiadał się o Chandlerze w samych superlatywach. Po tej publikacji zmienił zdanie.

Ciekawa jestem, ilu polskich autorów zmieni zdanie na temat kolegów pisarzy albo recenzentów, gdy po latach wyjdzie na jaw, co naprawdę o nich myśleli. Ciekawe również, jakim epitetem Chandler określiłby niektórych dzisiejszych autorów, kiedy całkiem niewinny, moim zdaniem, „Ruchomy cel” był dla niego literaturą „z gatunku najbardziej krwiożerczego i prymitywnego”. Macie jakiś pomysł?

*Zbiór „Mówi Chandler” został wydany w Polsce przez wydawnictwo „Czytelnik” w 1983 roku. Dla wielbicieli pisarza – pozycja obowiązkowa. Naprawdę, warto się dowiedzieć, co Chandler miał do powiedzenia, nie tylko na temat kolegów po piórze.

Moja ocena:

Data przeczytania: 2022-08-16

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki
Ruchomy cel
4 wydania
Ruchomy cel
Ross MacDonald
8.5/10
Słynny bohater Rossa MacDonalda, Lew Archer, zostaje zaangażowany przez żonę milionera Samprasa. Ma odnaleźć jej zaginionego męża. Prywatny detektyw, penetrując półświatek Los Angeles, odkrywa w życi...
Komentarze
@LetMeRead
@LetMeRead · około 2 miesiące temu
Przeczytałam etiudy literackie zamiast eunuchy. I teraz nie wiem, dobrze to o mnie świadczy czy źle? ;-)
× 7
@Rudolfina
@Rudolfina · około 2 miesiące temu
Dobrze!

× 7
@almos
@almos · około 2 miesiące temu
Jako miłośnik MacDonalda czuję się w obowiązku skomentować.
Po pierwsze to nie jest debiut MacDonalda, wydawał wcześniej kryminały, to jest pierwsza książka w cyklu z Lew Archerem.
Zupełnie nie zgadzam się z opinią, że MacDonald popełnił plagiat, napisał po prostu powieść crime noir, a one są wszystkie do siebie podobne. Na podobnej zasadzie można powiedzieć, że Chandler popełnił plagiat z Hammetta. Zresztą Chandlera trudno naśladować ze względu na jego niepowtarzalny styl, styl MacDonalda jest inny.
MacDonalda uważam za klasyka czarnego kryminału, ze względu na znakomite tło obyczajowe i społeczne jego książek – dużo lepsze niż u Chandlera. I za świetnie skonstruowaną intrygę, która nigdy nie była mocną stroną Chandlera.
Bardzo Ci polecam jego najlepsze książki w cyklu z Archerem: Lewe pieniądze, Sprawa Galtona, Z tamtej strony dolara, Pasiasty karawan.

× 6
@Rudolfina
@Rudolfina · około 2 miesiące temu
Zgadzam się, że klarowna intryga nie jest mocną stroną Chandlera, i że widać u niego echa Hammeta (obaj pisali w tym samym gatunku i obaj się sobą inspirowali), ale postać głównego bohatera i sposób narracji są łudząco podobne. Ponieważ najpierw poznałam Chandlera, a potem Macdonalda, odniosłam takie wrażenie, jak opisałam. Nie miałam takiego wrażenia czytając Hammeta (i w jedną, i w drugą stronę ; podobieństwa są, ale nie tak oczywiste ).
Do Macdonalda na pewno wrócę, bo lubię Marlowe’a. Pardon, Archera 😉
× 2
@Rudolfina
@Rudolfina · około 2 miesiące temu
Wcześniejsze książki Macdonald opublikował pod innym nazwiskiem i to przeoczyłam. Faktycznie, to nie debiut, więc poprawiłam. Dzięki za zwrócenie uwagi.
× 1
@Mackowy
@Mackowy · około 2 miesiące temu
Czekam wznowienia listów Chandlera jak kania dżdzu ... 😒
× 2
@Rudolfina
@Rudolfina · około 2 miesiące temu
Oj, nie wiem, czy się doczekasz.
Ja znalazłam na Allegro. Listy i artykuły czasem lepsze niż powieści 😉
× 3
@Mackowy
@Mackowy · około 2 miesiące temu
Właśnie zamówiłem na allegro za 15 PLN (w tym koszty przesyłki), póki co musi wystarczyć. Uwielbiam Chandlera za elokwencję, styl i Marlowe'a, sama intryga w jego przypadku to dla mnie sprawa drugoplanowa, no i jeszcze te złe kobiety i klimat Los Angeles złotej ery kina, coś pięknego ...
× 2
@Rudolfina
@Rudolfina · około 2 miesiące temu
Jak przeczytasz listy, jeszcze bardziej go polubisz😉
Ja się z nim w wielu rzeczach nie zgadzam (na przykład bardzo nie lubił Agaty Christie, a ja kocham), ale pod większością uwag mogłabym się podpisać obiema rękami. To jest facet, z którym mogłabym pójść na piwo…
× 1
@Mackowy
@Mackowy · około 2 miesiące temu
On chyba gustował w mocniejszych trunkach 😁
× 1
@Rudolfina
@Rudolfina · około 2 miesiące temu
Poświęciłabym się i wypiła nawet burbona z lodem.
× 1
Ruchomy cel
4 wydania
Ruchomy cel
Ross MacDonald
8.5/10
Słynny bohater Rossa MacDonalda, Lew Archer, zostaje zaangażowany przez żonę milionera Samprasa. Ma odnaleźć jej zaginionego męża. Prywatny detektyw, penetrując półświatek Los Angeles, odkrywa w życi...

Gdzie kupić

Księgarnie internetowe
Sprawdzam dostępność...
Ogłoszenia
Dodaj ogłoszenie
2 osoby szukają tej książki

Pozostałe recenzje @Rudolfina

Schronisko, które przestało istnieć
OD SASA DO LASA

Tym razem naraziło mi się Wydawnictwo Dolnośląskie, to samo, które odkryło Marka Krajewskiego. Naprawdę, już nie macie czego wydawać?! Może przeszukajcie maile z nadesła...

Recenzja książki Schronisko, które przestało istnieć
Kroki mordercy
TO LUBIĘ – RZEKŁAM – TO LUBIĘ

I znów udało mi się odkryć autorkę, z którą już po przeczytaniu pierwszej książki chciałabym się zaprzyjaźnić. Od razu sprawdziłam, że wydano w Polsce tylko dwie jej ksi...

Recenzja książki Kroki mordercy

Nowe recenzje

Any Border. Tom II
„Miłość nie zna granic, a prawdziwe szczęście n...
@zaczytana.a...:

„Any Border 2” autorstwa Gabrieli L. Orione, stanowi (jak już pewnie mogliście się domyślić) kontynuację serii o p...

Recenzja książki Any Border. Tom II
Zła kobieta
Zła kobieta
@farmerwitht...:

„ Wiedziała, że nie zaśnie. To takie dziwne, że podobała jej się rozmowa z chłopakiem, którego tak bardzo nie znosiła. ...

Recenzja książki Zła kobieta
Manipulacja @Malwi:

Klaudii Muniak to autorka, która z ogromnym zaangażowaniem, pisze thrillery psychologiczne, w których wątek kryminalny ...

Recenzja książki Manipulacja
O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2022 nakanapie.pl