Tadeusz Boy-Żeleński

Tadeusz Boy-Żeleński

Autor, zmarł w 1941 (żył 66 lat) 570 czytelników
Obserwuj
8.3 /10
194 oceny z 16 książek,
przez 165 kanapowiczów
Urodzony 21 grudnia 1874 roku w Polsce (Warszawa)
Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, pseudonim „Boy (Boy-Żeleński) - polski tłumacz, krytyk literacki i teatralny, pisarz, poeta-satyryk, kronikarz, eseista, działacz społeczny, z wykształcenia lekarz.

Przełożył na język polski dzieła kanonu literatury francuskiej, między innymi: Pieśń o Rolandzie, Wielki testament François Villona, Gargantuę i Pantagruela Rabelais’go, Próby Michela de Montaigne’a, Tristana i Izoldę w opracowaniu Bédiera, rozprawy filozoficzne Kartezjusza i Pascala, wszystkie sztuki Moliera, Racine’a, Corneille’a i Woltera, dzieła pisarzy oświecenia, m.in. Monteskiusza i Rousseau, powieść Kubuś Fatalista i jego pan Diderota, cykl powieści Komedia ludzka Balzaka, powieści W poszukiwaniu straconego czasu Prousta, Czerwone i czarne Stendhala, Pani Bovary Flauberta, poezje Paula Verlaine’a, powieści André Gide’a i Anatole’a France’a, i wiele innych. Był autorem wierszy i piosenek, nierzadko satyrycznych, felietonów społeczno-obyczajowych, a także książek z zakresu historii literatury.

Ukończył studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od młodych lat prowadził bogate życie towarzyskie i kawiarniane, obracał się w środowisku krakowskiej bohemy. Przyjaźnił się z Przybyszewskim. Pisał teksty do kabaretu Zielony Balonik. W czasie I wojny światowej służył jako lekarz kolejowy w armii austro-węgierskiej. W 1919 został zatrudniony jako recenzent teatralny w krakowskim dzienniku „Czas”. Następnie był kierownikiem literackim Teatru Polskiego w Warszawie. W 1928 otrzymał nagrodę Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek jako jeden z najwybitniejszych krytyków. W 1933 został wybrany na członka Polskiej Akademii Literatury.

Boy propagował świadome macierzyństwo, antykoncepcję i edukację seksualną, a także postulował legalizację aborcji w celu zlikwidowania groźnego dla życia kobiet podziemia aborcyjnego. Był partnerem i współpracownikiem feministki Ireny Krzywickiej, z którą prowadził w Warszawie od 1931 roku Poradnię Świadomego Macierzyństwa. Już w roku następnym poradnia przyjęła ponad cztery tysiące pacjentek.

Boy był ostro zwalczany przez środowiska konserwatywne za głoszenie liberalnych poglądów oraz krytykę udziału Kościoła katolickiego w życiu społecznym i politycznym Polski.

Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Lwowa. W październiku 1939 radzieckie kierownictwo Uniwersytetu Lwowskiego powołało go na kierownika katedry historii literatury francuskiej. Boy działał w lwowskim oddziale Związku Literatów Polskich. Okazywał ciepłe nastawienie względem nowej władzy sowieckiej. Publikował artykuły w „Czerwonym Sztandarze”, a w sierpniu 1940 roku był gościem Wszechzwiązkowego Komitetu ds. Nauki ZSRR w Moskwie. Próbował interweniować u władz radzieckich w obronie osób deportowanych.

We Lwowie zamieszkał u szwagra żony, profesora Jana Greka. Wkrótce po zajęciu Lwowa przez Niemców, w nocy z 3 na 4 lipca 1941, przebywający w mieszkaniu profesorowie Grek i Boy-Żeleński zostali aresztowani, a następnie zamordowani na Wzgórzach Wuleckich pośród kilkudziesięciu innych profesorów lwowskich.



Książki (89)

Sortowanie:
Nasi okupanci
Nasi okupanci
Tadeusz Boy-Żeleński, Tadeusz Boy-Żeleński
{}7/10
Są bakterie, które zabija się światłem - tak Tadeusz Boy-Żeleński kończy "Naszych okupantów". Opisuje rozmaite absurdy i patologie polskiego życia społecznego, których wspólnym mianownikiem są wojując...
Marysieńka Sobieska
3 wydania
Marysieńka Sobieska
Tadeusz Boy-Żeleński
{}7.5/10
Piekło kobiet
2 wydania
Piekło kobiet
Tadeusz Boy-Żeleński
{}8.1/10
Seria: Biblioteka Myśli Społecznej
"Życie zawsze było silniejsze od ustaw i od sankcji karnych" - pisał w 1929 roku Tadeusz Boy Żeleński w swoim błyskotliwym eseju, w którym przeciwstawia się karaniu kobiet za przerywanie ciąży. Karani...
Flirt z Melpomeną
2 wydania
Flirt z Melpomeną
Tadeusz Boy-Żeleński
{}10/10
Jest to po prostu zbiór felietonów teatralnych drukowanych w krakowskim "Czasie" pomiędzy miesiącem marcem 1919 a marcem 1920. Tak, czytelniku: "flirt", który cię skusił na okładce, jest czysto intele...
Ach, ci artyści!
Ach, ci artyści!
Henryk Sienkiewicz, Tadeusz Boy-Żeleński, Kornel Makuszyński, Jerzy Szaniawski ...
{}9/10
Seria: Szczęśliwa siódemka
Spis treści: Henryk Sienkiewicz. Ta trzecia Ignacy Maciejowski-Sewer. Bajecznie kolorowa Władysław Orkan. Zemsta malarza Włodzimierz Perzyński. Sercem za serce Kornel Makuszyń...
Dziewice konsystorskie
2 wydania
Dziewice konsystorskie
Tadeusz Boy-Żeleński
{}7.7/10
Seria: Wolne Lektury
"Dziewice konsystorskie" to zbiór felietonów Tadeusza Boya-Żeleńskiego, publikowanych w "Kurierze Porannym", a opublikowany jako całość w 1929 roku. Publicysta zajmuje się tym razem kwestią anulowani...
Słówka
10 wydań
Słówka
Tadeusz Boy-Żeleński
{}8.8/10
Słówka to zbiór ulotnych wierszyków osobistych, kupletów i piosenek, pisanych przeważnie dla krakowskiego kabaretu “Zielony Balonik”. Tworzone jeszcze trochę nieoficjalnie pod pseudonimem “Boy”, nasyc...
Plotka o "Weselu" Wyspiańskiego
Plotka o "Weselu" Wyspiańskiego
Tadeusz Boy-Żeleński
{}7/10
Seria: Wolne Lektury
Esej na temat "Wesela" Wyspiańskiego
Jak skończyć z piekłem kobiet?
Jak skończyć z piekłem kobiet?
Tadeusz Boy-Żeleński
{}10/10
Jak skończyć z piekłem kobiet? to esej Tadeusza Boya-Żeleńskiego dotyczący kwestii świadomego macierzyństwa. Publicysta zwraca uwagę na sytuację kobiet, zwykle o niższym statusie społecznym, któ...

Obserwujący (1)

@Klementynka

Komentarze

O nas Kontakt Pomoc
Polityka prywatności Regulamin
© 2022 nakanapie.pl